Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 72

एकरूपं परं ब्रह्म कार्यभावात्पृथक्स्थितः । यस्तं द्वेष्टि वरारोहे ब्रह्मद्वेष्टा स उच्यते

ekarūpaṃ paraṃ brahma kāryabhāvātpṛthaksthitaḥ | yastaṃ dveṣṭi varārohe brahmadveṣṭā sa ucyate

พรหมันสูงสุดมีรูปเดียวเป็นหนึ่ง แต่เพราะภาวะแห่งผลและการปรากฏ จึงดูราวกับแยกต่าง โอ้ผู้มีสะโพกงาม ผู้ใดเกลียดชังพระองค์ ผู้นั้นเรียกว่า ‘ผู้เกลียดพรหมัน’

एकरूपम्of one form; uniform
एकरूपम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (एकं रूपं यस्य/एकरूपम्) विशेषणम् (ब्रह्म)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (ब्रह्म)
ब्रह्मBrahman
ब्रह्म:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कार्यभावात्from the state of being an effect
कार्यभावात्:
Apadana (Ablative cause/source/अपादान)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक) + भाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कार्यस्य भावः)
पृथक्separately
पृथक्:
Sambandha (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): separately
स्थितःstanding/abiding (as)
स्थितः:
Karta (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
Formकृत्-प्रत्ययान्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषणम् (ब्रह्म इति)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
तम्that (Brahman)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपद (ब्रह्म)
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootद्विष् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
वरारोहेO fair-hipped lady
वरारोहे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + आरोह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वरस्य आरोहः)
ब्रह्मद्वेष्टाhater of Brahman
ब्रह्मद्वेष्टा:
Karta (Predicate nominative/विधेय)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + द्वेष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः द्वेष्टा)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अन्वादेश
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)

Śiva (deduced from address ‘varārohe’ to Devī and continuity)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A gentle yet grave scene: the Lord explains with calm compassion; in the background, multiple deity-forms arise from one luminous source like reflections in water, while a dark figure of ‘dveṣa’ dissolves as light spreads.

P
Para Brahman
D
Devī

FAQs

Multiplicity is an appearance born of manifestation; rejecting the One Reality is condemned as brahma-dveṣa.

Prabhāsa Kṣetra, where the teaching clarifies unity behind diverse divine and cosmic forms.

No explicit rite is given; the verse warns against spiritual hostility rooted in misunderstanding.