Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

तस्य सांबः सुतो जज्ञे जांबवत्यां महाबलः । स तु पित्रा भृशं शप्तः कुष्ठरोगमवाप्तवान् । तेन संस्थापितः सूर्यो निजनाम्ना पुरं कृतम्

tasya sāṃbaḥ suto jajñe jāṃbavatyāṃ mahābalaḥ | sa tu pitrā bhṛśaṃ śaptaḥ kuṣṭharogamavāptavān | tena saṃsthāpitaḥ sūryo nijanāmnā puraṃ kṛtam

จากพระองค์นั้น พระสัมพะผู้ทรงพละยิ่งได้ประสูติจากนางชามพวตี แต่เพราะถูกพระบิดาสาปอย่างรุนแรง จึงประสบโรคเรื้อน ต่อมาท่านได้สถาปนาพระสุริยเทพ และได้สร้างนครที่มีนามตามตนเอง

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
सांबःSāmba
सांबः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसांब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
सुतःson
सुतः:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
जज्ञेwas born
जज्ञे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
जांबवत्याम्in/through Jāmbavatī
जांबवत्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजांबवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन
महाबलःvery strong
महाबलः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; कर्मधारयः
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
तुindeed, but
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक निपात
पित्राby (his) father
पित्रा:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन
भृशम्severely
भृशम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formरीत्यर्थक अव्यय (adverb: excessively)
शप्तःcursed
शप्तः:
Kriya (Predicate participle/क्रियाविशेष)
TypeAdjective
Rootशप् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘cursed’
कुष्ठरोगम्leprosy (disease)
कुष्ठरोगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुष्ठ + रोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; तत्पुरुषः (कुष्ठः एव रोगः)
अवाप्तवान्having obtained, afflicted with
अवाप्तवान्:
Kriya (Predicate participle/क्रियाविशेष)
TypeAdjective
Rootअव + आप् (धातु)
Formकृदन्त (क्तवतु), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन
संस्थापितःwas established
संस्थापितः:
Kriya (Predicate participle/क्रियाविशेष)
TypeAdjective
Rootसम् + स्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; कर्मणि ‘established’
सूर्यःthe Sun (deity)
सूर्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
निजनाम्नाby his own name
निजनाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनिज + नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; तत्पुरुषः (निजं नाम)
पुरम्a city
पुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन
कृतम्was made
कृतम्:
Kriya (Predicate participle/क्रियाविशेष)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; कर्मणि ‘made’

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual) / Sūrya-sthāpana-sthala (Sāmba tradition)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: Sāmba, strong yet afflicted with leprosy, stands in penitence; he installs a radiant Sūrya image while attendants and sages witness; a new city rises in the background.

S
Sāmba
J
Jāmbavatī
S
Sūrya
S
Sāmbapura (implied)
C
Curse
K
Kuṣṭha (leprosy)

FAQs

Even suffering born of a curse can become a doorway to dharma—devotion and sacred installation of the deity transform adversity into a tīrtha-creating act.

Prabhāsakṣetra’s broader setting is in view, and the verse specifically points to the founding of Sāmbapura and the establishment of a Sūrya presence there.

Saṃsthāpana (installation/establishment) of Sūrya is indicated; details of the rite are not given in this verse.