Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

आढ्यो भवति सर्वत्र यः स्नातो रुक्मिणी ह्रदे । न लक्ष्म्या मुच्यते विप्रा नालक्ष्म्या व्रियते नरः

āḍhyo bhavati sarvatra yaḥ snāto rukmiṇī hrade | na lakṣmyā mucyate viprā nālakṣmyā vriyate naraḥ

ผู้ใดอาบน้ำชำระในสระรุกมินี ย่อมเป็นผู้มั่งคั่งในทุกแห่งหน โอ้พราหมณ์ทั้งหลาย เขามิได้พรากจากพระลักษมี และอาลักษมีคือเคราะห์ร้ายย่อมไม่ครอบงำผู้นั้น

आढ्यःwealthy
आढ्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआढ्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
भवतिbecomes
भवति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun), कर्तृ
स्नातःbathed
स्नातः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Root√स्ना (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्नातः’ = having bathed
रुक्मिणीof Rukmiṇī
रुक्मिणी:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुक्मिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (genitive) ह्रदे-शब्दस्य
ह्रदेin the lake
ह्रदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootह्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (locative)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
लक्ष्म्याby/through Lakṣmī; by fortune
लक्ष्म्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/हेतु (instrumental/cause)
मुच्यतेis released
मुच्यते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√मुच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive)
विप्राःO brāhmaṇas
विप्राः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बोधन/प्रथमा-बहुवचन (here: address)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अलक्ष्म्याby misfortune
अलक्ष्म्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण/हेतु
व्रियतेis covered/overcome
व्रियते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृ (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ (subject)

Narratorial voice (phalaśruti within Dvārakā Māhātmya)

Tirtha: Rukmiṇī-hrada

Type: kund

Listener: Brāhmaṇas (viprāḥ)

Scene: Pilgrims at dawn bathe in a lotus-fringed lake sanctified by Rukmiṇī; a subtle presence of Lakṣmī’s śrī—golden light, overflowing pots, and auspicious symbols—surrounds the bather.

R
Rukmiṇī-hrada
L
Lakṣmī
V
Viprāḥ (Brāhmaṇas)

FAQs

Sacred bathing (snāna) at a praised tīrtha is presented as a conduit of Lakṣmī’s continuous grace.

Rukmiṇī-hrada (Rukmiṇī Lake) in the Dvārakā Māhātmya.

Snāna (ritual bathing) in Rukmiṇī-hrada.