Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

कस्मिन्मासे तिथौ कस्यां कस्मिन्पर्वणि मानवैः । गन्तव्यं कानि देयानि दानानि दनुजर्षभ

kasminmāse tithau kasyāṃ kasminparvaṇi mānavaiḥ | gantavyaṃ kāni deyāni dānāni danujarṣabha

ในเดือนใด ในติติใด และในวาระเทศกาลศักดิ์สิทธิ์ใด มนุษย์พึงไป? และควรถวายทานและบริจาคสิ่งใดบ้าง โอ้ผู้ประเสริฐในหมู่ทานวะ

कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन; प्रश्नवाचक विशेषण
मासेmonth
मासे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणे
तिथौlunar day (tithi)
तिथौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतिथि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणे (on which lunar day)
कस्याम्in which (f.)
कस्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; प्रश्नवाचक विशेषण
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन; प्रश्नवाचक विशेषण
पर्वणिfestival/occasion
पर्वणि:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणे (on which festival/occasion)
मानवैःby people
मानवैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; कर्तृ/करणभावे (by humans)
गन्तव्यम्should be gone (one should go)
गन्तव्यम्:
Kriya (Obligation/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गन्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligative), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (must be gone/should go)
कानिwhich
कानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; प्रश्नवाचक विशेषण
देयानिto be given
देयानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) → देय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: ‘to be given’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; दानवस्तूनि
दानानिgifts/charities
दानानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
दनुज-ऋषभO best of the Danujas
दनुज-ऋषभ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदनुज + ऋषभ (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; ‘दनुजर्षभ’ = bull among Danuja-s (address)

Ṛṣis (Sages)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: Prahlāda (addressed as ‘danujārṣabha’)

Scene: The question shifts from ‘what merit?’ to ‘when exactly?’ and ‘what gifts?’—a practical pilgrimage briefing: lunar calendar symbols, festival markers, and offerings laid out before the teacher.

P
Parva (festival observance)
D
Dāna (charity)
D
Danujarṣabha (Prahlāda as addressed)

FAQs

Tīrtha-yātrā is to be harmonized with sacred calendrical timing and completed with dāna, integrating devotion with dharma.

Dvārakā (context), with attention to when and how to undertake the pilgrimage properly.

The verse asks for prescriptions regarding month/tithi/parva and the appropriate forms of dāna (charitable giving).