Previous Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 110

विश्रम्य च मुहूर्त्तार्द्धं सुहृद्भिर्बान्धवैर्वृतः । तत्राश्रितान्समाहूय ब्राह्मणान्मन्त्रकोविदान् । पूजाद्रव्यं समानीय ततस्तीर्थं व्रजेद्बुधः

viśramya ca muhūrttārddhaṃ suhṛdbhirbāndhavairvṛtaḥ | tatrāśritānsamāhūya brāhmaṇānmantrakovidān | pūjādravyaṃ samānīya tatastīrthaṃ vrajedbudhaḥ

ครั้นพักผ่อนครึ่งมุหูรตะ โดยมีมิตรสหายและญาติพี่น้องรายล้อม ผู้มีปัญญาพึงเชิญพราหมณ์ผู้รู้ ผู้ชำนาญมนตร์ซึ่งพำนักอยู่ที่นั่น; ครั้นรวบรวมเครื่องบูชาแล้ว จึงไปยังตีรถะอันศักดิ์สิทธิ์

viśramyahaving rested
viśramya:
Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√śram (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभावः; धातु: √śram (to rest) उपसर्ग: vi-
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
muhūrtta-ardhamhalf a muhūrta
muhūrtta-ardham:
Karma (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootmuhūrtta + ardha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः: षष्ठी-तत्पुरुष (muhūrttasya ardham = half of a muhūrta)
suhṛdbhiḥby friends
suhṛdbhiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootsuhṛd (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
bāndhavaiḥby relatives
bāndhavaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbāndhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
vṛtaḥsurrounded
vṛtaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√vṛ (धातु) → vṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; अर्थः ‘परिवृतः/आवृतः’
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
āśritānthose who had taken shelter
āśritān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootā-√śri (धातु) → āśrita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past active/passive sense), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; ‘आश्रित’ = those who have taken refuge/are staying
samāhūyahaving summoned
samāhūya:
Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-√hū (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभावः; धातु: √hū (to call) उपसर्ग: sam-ā-
brāhmaṇānBrahmins
brāhmaṇān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
mantra-kovidānskilled in mantras
mantra-kovidān:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootmantra + kovida (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; समासः: तत्पुरुष (mantrānāṃ kovidāḥ = skilled in mantras)
pūjā-dravyamworship materials
pūjā-dravyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpūjā + dravya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः: तत्पुरुष (pūjāyāḥ dravyam = materials for worship)
samānīyahaving brought
samānīya:
Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-√nī (धातु)
Formक्त्वान्त-प्रयोगार्थक तुमुन्-समकक्ष (absolutive-like), ल्यप्/क्त्वार्थे; here: ‘सम्-आ-नी’ from √nī (to bring) with sam-ā-; अव्ययभावः
tataḥthen
tataḥ:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formक्रम/अनन्तरार्थक अव्यय (then/thereafter)
tīrthamthe sacred ford/place
tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
vrajetshould go
vrajet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vraj (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
budhaḥthe wise man
budhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

Unspecified (Dvārakā Māhātmya narrative voice; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Prabhāsa Khaṇḍa context)

Tirtha: Dvārakā tīrtha (unspecified in verse; procedural approach)

Type: ghat

Scene: A pilgrim party rests briefly under a shaded mandapa, then respectfully invites local mantra-knowing brāhmaṇas; baskets of flowers, incense, lamps, and offerings are assembled before walking toward the tīrtha.

B
Brāhmaṇas
T
Tīrtha (Dvārakā context)

FAQs

Pilgrimage is disciplined dharma: proceed thoughtfully, honor Vedic specialists, and approach the tīrtha with prepared worship.

The tīrtha(s) associated with Dvārakā in the Dvārakā Māhātmya context.

Rest briefly, assemble mantra-competent brāhmaṇas, collect pūjā materials, and then go to the tīrtha.