Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

द्वारकायां स्थिताः सर्वे नरा नार्य्यश्चतुर्भुजाः । द्वारकावासिनः सर्वान्यः पश्येत्कलुषापहान् । सत्यंसत्यं द्विजश्रेष्ठाः कृष्णस्यातिप्रियो भवेत्

dvārakāyāṃ sthitāḥ sarve narā nāryyaścaturbhujāḥ | dvārakāvāsinaḥ sarvānyaḥ paśyetkaluṣāpahān | satyaṃsatyaṃ dvijaśreṣṭhāḥ kṛṣṇasyātipriyo bhavet

ชนชายหญิงทั้งปวงผู้สถิตในทวารกา ย่อมปรากฏประหนึ่งมีสี่กร และผู้ใดมองเห็นชาวทวารกาทั้งหมดว่าเป็นผู้ขจัดมลทิน—จริงแท้จริง โอ้ท่านผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชะ—ผู้นั้นย่อมเป็นที่รักยิ่งของพระกฤษณะ

द्वारकायाम्in Dvārakā
द्वारकायाम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
स्थिताःsituated/standing
स्थिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
नराःmen
नराः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
नार्य्यःwomen
नार्य्यः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
चतुर्भुजाःfour-armed
चतुर्भुजाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् + भुज (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (चत्वारः भुजाः यस्य)
द्वारकावासिनःresidents of Dvārakā
द्वारकावासिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वारका + वासिन् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (द्वारकायां वासिनः)
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), बहुवचनम्; विशेषणम्
यःwho (whoever)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धवाचकः (relative pronoun)
पश्येत्should see
पश्येत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
कलुषापहान्removers of sin/impurity
कलुषापहान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकलुष + अपह (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (कलुषं अपहन्ति ये)
सत्यम्truly
सत्यम्:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; निपातः/उद्गारः (assertive particle)
सत्यम्indeed, truly
सत्यम्:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; पुनरुक्ति (emphasis)
द्विजश्रेष्ठाःO best of Brahmins
द्विजश्रेष्ठाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + श्रेष्ठ (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative/Nominative form), बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (द्विजानां श्रेष्ठाः)
कृष्णस्यof Kṛṣṇa
कृष्णस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
अतिप्रियःvery dear
अतिप्रियः:
Predicative (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (अति-उपपदपूर्वक)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Prahlāda (continued; addressing sages/brahmins)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: dvija-śreṣṭhāḥ (best of Brahmins)

Scene: A pilgrim beholds ordinary Dvārakā men and women with a subtle four-armed radiance, offering respectful salutations; Kṛṣṇa’s approving presence is felt above, affirming ‘satyaṃ satyam’.

D
Dvārakā
K
Kṛṣṇa
D
Dvijaśreṣṭhas (best of Brahmins)

FAQs

Reverential vision (bhāva) toward the sacred community of a tīrtha purifies the mind and draws one into Kṛṣṇa’s special grace.

Dvārakā, where residents are praised as inherently purifying and divinely formed.

A devotional discipline of perception is implied: to behold Dvārakā-vāsins with faith as kaluṣāpaha (removers of impurity).