Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

श्रीनारद उवाच । पश्यपश्य महाभागे सर्वे प्राप्ताः सुशोभने । तीर्थक्षेत्राणि देवाश्च ऋषयश्चैव कृत्स्नशः

śrīnārada uvāca | paśyapaśya mahābhāge sarve prāptāḥ suśobhane | tīrthakṣetrāṇi devāśca ṛṣayaścaiva kṛtsnaśaḥ

ศรีนารทกล่าวว่า: จงดูเถิด จงดูเถิด โอ้ผู้มีบุญยิ่งและงามยิ่ง—ทุกผู้ได้มาถึงแล้ว ทั้งทีรถะและแดนศักดิ์สิทธิ์ เทวะทั้งหลาย และฤๅษีทั้งปวงพร้อมกัน

श्री-नारदःRevered Nārada
श्री-नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + नारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (श्रीमान् नारदः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथम-पुरुष, एकवचन
पश्यsee
पश्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पश्यlook (again)
पश्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलोट्, मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; पुनरुक्त्या विशेष-आज्ञा
महाभागेO greatly fortunate one
महाभागे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + भाग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (महान् भागः यस्याः)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
प्राप्ताःhave arrived
प्राप्ताः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सुशोभनेO very beautiful one
सुशोभने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसु + शोभन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन
तीर्थक्षेत्राणिholy pilgrimage-places
तीर्थक्षेत्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (तीर्थरूपाणि क्षेत्राणि)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
कृत्स्नशःentirely, in full
कृत्स्नशः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formशस्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb) — ‘सम्पूर्णतया’

Nārada

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: Hari-priyā Dvārakā (personified; addressed as ‘mahābhāgā… suśobhanā’)

Scene: Nārada gestures expansively before Dvārakā’s presiding feminine personification; behind him arrive radiant devas, matted-hair sages, and personified rivers and tīrthas bearing their emblems, forming a grand procession into the city.

N
Nārada
D
Devas
Ṛṣis
T
Tīrthas
D
Dvārakā (context)

FAQs

A supremely sacred site draws holiness to itself—devotion and dharma create a spiritual convergence of gods, sages, and tīrthas.

Dvārakā, portrayed as so exalted that tīrthas and divine beings arrive there.

No specific rite is prescribed; the verse frames a mahā-samāgama (great gathering) that sanctifies the setting.