Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

प्राणसंशयमापन्नस्ततश्चिंतापरोऽभवत् । शप्येहं यदि दैतेयांस्तपसः किं व्ययेन मे

prāṇasaṃśayamāpannastataściṃtāparo'bhavat | śapyehaṃ yadi daiteyāṃstapasaḥ kiṃ vyayena me

ครั้นตกอยู่ในภาวะเสี่ยงชีวิต เขาก็จมอยู่ในความครุ่นคิดกังวลว่า “หากเราสาปพวกไทตยะเหล่านี้ แล้วตบะของเราที่สิ้นเปลืองไปด้วยโทสะจะมีประโยชน์อันใด?”

prāṇa-saṃśayamdanger to life
prāṇa-saṃśayam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprāṇa (प्राण प्रातिपदिक) + saṃśaya (संशय प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (प्राणेषु संशयः)
āpannaḥhaving fallen into
āpannaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootā-pad (आ√पद् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past participle), पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; (he) having fallen into/reached
tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Sequence/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअपादान/क्रमवाचक-अव्ययम् (then/from that)
cintā-paraḥabsorbed in anxiety
cintā-paraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootcintā (चिन्ता प्रातिपदिक) + para (पर प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (intent on worry)
abhavatbecame
abhavat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
śapyeI curse
śapye:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootśap (शप् धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद् सर्वनाम)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
yadiif
yadi:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formशर्तबोधक-अव्ययम् (if)
daiteyānthe Daityas (demons)
daiteyān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdaiteya (दैतेय प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
tapasaḥof austerity
tapasaḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottapas (तपस् प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
kimwhat (use)
kim:
Karma (Predicate/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (किम् सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नवाचक
vyayenaby the expenditure
vyayena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvyaya (व्यय प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्
meof mine/to me
me:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद् सर्वनाम)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating the sage’s inner deliberation (deduced)

Tirtha: Dvārakā/Ānarta (contextual)

Type: kshetra

Scene: A battered sage, life in peril, sits or leans in contemplation, eyes lowered; the world’s violence recedes as he weighs whether to curse, choosing to preserve tapas.

D
Daitya

FAQs

True tapas is guarded by self-restraint; anger and cursing can squander spiritual power meant for higher purpose.

The Dvārakā sacred sphere frames the episode, where refuge and tīrtha-merit become the dharmic resolution.

No ritual is prescribed; the verse emphasizes the ethical discipline of an ascetic.