Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

शृणु राजन्यथावृत्तमितिहास पुरातनम् । ऋषिभिर्बहुधा गीतमर्बुदे पर्वतोत्तमे

śṛṇu rājanyathāvṛttamitihāsa purātanam | ṛṣibhirbahudhā gītamarbude parvatottame

ขอจงสดับเถิด โอ้พระราชา เรื่องราวโบราณตามที่เกิดขึ้นจริง ซึ่งเหล่าฤๅษีได้ขับขานไว้หลากหลาย ณ อรพุทะ ผู้เป็นยอดแห่งขุนเขา

शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
यथाas, how
यथा:
Sambandha (Manner marker/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/conjunction), प्रकार/उपमानार्थे—‘as, in the manner’
वृत्तम्what happened, the account
वृत्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘घटना/चरित’
इतिहासम्ancient tale, history
इतिहासम्:
Karma (Object in apposition/कर्म)
TypeNoun
Rootइतिहास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वृत्तम् इत्यस्य विशेष्य/अप्पोजिशन
पुरातनम्ancient
पुरातनम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुरातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (इतिहासम्)
ऋषिभिःby sages
ऋषिभिः:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
बहुधाmany times, in many ways
बहुधा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), प्रकार/बहुत्वार्थे—‘in many ways/many times’
गीतम्sung, recited
गीतम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगै (धातु)
Formक्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र ‘वृत्तम्/इतिहासम्’ इत्यस्य विशेषणम्—‘sung/recited’
अर्बुदेin Arbuda (mountain region)
अर्बुदे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअर्बुद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
पर्वतोत्तमेon the best of mountains
पर्वतोत्तमे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्वतोत्तम (प्रातिपदिक) = पर्वत + उत्तम
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—कर्मधारय (उत्तमः पर्वतः)

Pulastya

Tirtha: Arbuda (Arbudācala)

Type: peak

Listener: Rājan

Scene: A sage addresses the king: ‘Listen to the ancient itihāsa’; behind them rises Arbuda, a majestic mountain with hermitages and sacred groves.

P
Pulastya
R
Rājā (listener, unspecified)
Ṛṣis
A
Arbuda (Mount Abu)

FAQs

Sacred geography is preserved through itihāsa: hearing these accounts is itself a dharmic act that orients one toward tīrtha and devotion.

Arbuda Parvata (Mount Abu) as a sanctified landscape where sages celebrate holy narratives.

Śravaṇa (devout listening) of the purāṇic itihāsa is encouraged.