Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

गंगयाराधितो देव एवमेव वरं ददौ । तस्माल्लिंगद्वयं तच्च द्रष्टव्यं मनुजाधिप

gaṃgayārādhito deva evameva varaṃ dadau | tasmālliṃgadvayaṃ tacca draṣṭavyaṃ manujādhipa

ดังนี้แล พระผู้เป็นเจ้าผู้ได้รับการบูชาจากพระแม่คงคา ได้ประทานพรนี้เอง ฉะนั้น ข้าแต่มนุษยาธิปไตย ศิวลึงค์ทั้งคู่นั้นพึงไปนมัสการและได้เห็นโดยแท้

गङ्गयाby/with Gaṅgā
गङ्गया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
आराधितःworshipped
आराधितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + राध् (धातु)
Formक्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (देवः)
देवःthe god (Śiva)
देवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Adverb (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus/in this manner)
एवindeed
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis)
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, द्वितीया, एकवचन
ददौgave
ददौ:
Kriya (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (अव्यय/तद्-प्रयोग)
Formहेतुवाचक अव्यय (therefore)
लिङ्गद्वयम्the two liṅgas
लिङ्गद्वयम्:
Karma/Subject-complement (प्रकरणानुसार)
TypeNoun
Rootलिङ्ग + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास: द्वे लिङ्गे (a pair of liṅgas)
तत्that
तत्:
Anaphoric (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; लिङ्गद्वयम् इत्यस्य अन्वय
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
द्रष्टव्यम्should be seen/visited
द्रष्टव्यम्:
Vidhi (विधेय/आज्ञार्थ)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थ: ‘द्रष्टुं योग्यं/द्रष्टव्यम्’
मनुजाधिपO lord of men (king)
मनुजाधिप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमनुज + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष: मनुजानाम् अधिपः

Pulastya (contextual)

Tirtha: Kaṭeśvara–Gaṅgeśvara

Type: kshetra

Listener: Manuṣyādhipa (a king/leader figure)

Scene: Gaṅgā, personified as a radiant goddess, worships Śiva; Śiva grants a boon; the narrative then points the pilgrim-king to behold the twin liṅgas—Kaṭeśvara and Gaṅgeśvara—standing as paired sanctities.

G
Gaṅgā
Ś
Śiva
L
Liṅga
K
Kaṭeśvara
G
Gaṅgeśvara

FAQs

Divine grace follows sincere worship, and pilgrimage-darśana is upheld as a dharmic means to receive that grace.

The Kaṭeśvara–Gaṅgeśvara liṅgas (a pair of revered Śaiva shrines) in the Arbuda Khaṇḍa setting.

Darśana/visitation of the liṅga-dvaya (the two liṅgas) is prescribed.