Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

पूजयिष्यति संप्राप्ते कार्तिके पूर्णिमादिने । तोयैः फलैश्च विविधैर्गंधमाल्यानुलेपनैः

pūjayiṣyati saṃprāpte kārtike pūrṇimādine | toyaiḥ phalaiśca vividhairgaṃdhamālyānulepanaiḥ

ครั้นถึงวันเพ็ญเดือนการ์ตติกะ พึงบูชารอยบาทอันศักดิ์สิทธิ์นั้นด้วยน้ำ ด้วยผลไม้นานาชนิด และด้วยเครื่องหอม พวงมาลัย และเครื่องเจิมทา (เช่นจันทน์)

पूजयिष्यतिwill worship
पूजयिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√pūj (धातु)
Formलृट्-लकारः (भविष्यत्), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम् (simple future, 3rd singular)
संप्राप्तेwhen (it) has arrived
संप्राप्ते:
Adhikarana (Time-locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootsam-pra-√āp (धातु) + kta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त), नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘काले’ इत्यध्याहारः—सप्तमी-सम्बन्धे (when (it) has arrived)
कार्तिकेin Kārtika (month)
कार्तिके:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkārtika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (काल-अधिकरण), एकवचनम् (in (the month of) Kārtika)
पूर्णिमा-दिनेon the full-moon day
पूर्णिमा-दिने:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpūrṇimā-dina (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (काल-अधिकरण), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (पूर्णिमायाः दिनम्)
तोयैःwith water
तोयैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottoya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम् (instrumental plural)
फलैःwith fruits
फलैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम् (instrumental plural)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्ययम् (and)
विविधैःvarious
विविधैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (agreeing with following instrumentals)
गन्ध-माल्य-अनुलेपनैःwith perfumes, garlands, and unguents
गन्ध-माल्य-अनुलेपनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootgandha + mālya + anulepana (प्रातिपदिक-त्रय)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (गन्धैः च माल्यैः च अनुलेपनैः च)

Brahmā

Tirtha: Pitāmaha-pada (Brahmā’s Footprint) at Arbuda

Type: kshetra

Scene: A moonlit Kārttika Pūrṇimā at a hill-shrine: devotees approach a stone footprint-mark on a pedestal, pouring water, placing fruits, adorning it with fragrant paste and garlands; lamps and incense glow in the cool night.

B
Brahmā
K
Kārttika Pūrṇimā
M
Mahāpada (implied)

FAQs

Seasonal sacred time (Kārttika Pūrṇimā) amplifies tīrtha-worship; devotion expressed through simple offerings is honored.

The worship is directed to the same ‘padam/mahāpada’ established by Brahmā in the Arbuda setting.

Perform pūjā on Kārttika Pūrṇimā with water, fruits, fragrances, garlands, and unguents.