Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

विना स्नानेन दानेन व्रतहोमजपादिभिः । हितार्थं सर्वलोकानां मया न्यस्तं पदं शुभम्

vinā snānena dānena vratahomajapādibhiḥ | hitārthaṃ sarvalokānāṃ mayā nyastaṃ padaṃ śubham

“แม้มิได้อาบน้ำชำระ มิได้ให้ทาน มิได้ถือพรต มิได้บูชาโหมะ มิได้สวดชปะและอื่น ๆ เพื่อประโยชน์แก่โลกทั้งปวง เราได้สถาปนารอยบาทอันเป็นมงคลนี้ไว้”

विनाwithout
विना:
Sambandha (Exclusion/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formनिषेध/वियोगार्थक-अव्यय (without)
स्नानेनby bathing
स्नानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
दानेनby giving/charity
दानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
व्रतहोमजपादिभिःby vows, offerings, recitations, etc.
व्रतहोमजपादिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक) + होम (प्रातिपदिक) + जप (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; समासः—समाहार/इतरेतर-द्वन्द्वः (व्रत-होम-जप-आदयः)
हितार्थम्for the welfare (purpose)
हितार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootहित (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रयोजनार्थे (accusative of purpose); समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (हितस्य अर्थः)
सर्वलोकानाम्of all worlds/people
सर्वलोकानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुषप्रायः (सर्वे लोकाः)
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (कर्ता/करण/3rd), एकवचन; सर्वनाम
न्यस्तम्placed/established
न्यस्तम्:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeVerb
Root√न्यस् (धातु; नि+√अस्/न्यस्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (पदम् इत्यस्य विशेषणम्)
पदम्the place/footprint
पदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st), एकवचन
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (पदम्)

Brahmā

Tirtha: Mahāpada

Type: peak

Listener: Sages

Scene: Brahmā indicates the sacred mark as a gift to all worlds; symbolic elements of ritual (water pot, ladle, rosary, alms) appear set aside, emphasizing ‘no prerequisites’.

B
Brahmā
M
Mahāpada (implied)

FAQs

Divine compassion provides accessible means: sacred places can grant spiritual benefit beyond one’s ritual capacity.

The auspicious ‘pada/mahāpada’ established by Brahmā in the Arbuda setting.

It explicitly relativizes major rites (snāna, dāna, vrata, homa, japa), emphasizing the special efficacy of the established sacred mark.