Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

यदा यदा भयार्त्तानि म्लेच्छस्पर्शात्समंततः । स्थानेष्वेतेषु तिष्ठंति तीर्थान्युक्तेषु सत्वरम्

yadā yadā bhayārttāni mlecchasparśātsamaṃtataḥ | sthāneṣveteṣu tiṣṭhaṃti tīrthānyukteṣu satvaram

เมื่อใดก็ตามที่ตีรถะทั้งหลายถูกความหวาดกลัวรุมเร้ารอบด้าน เพราะการสัมผัสของมเลจฉะ (ผู้ต่างธรรม) เมื่อนั้นพวกเขาย่อมรีบเร่งไปอาศัยและสถิตอยู่ ณ สถานที่ที่ได้กล่าวไว้แล้วนั้น

यदाwhenever
यदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक-अव्यय
यदाwhenever
यदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरुक्त-कालवाचक (reduplicated temporal adverb)
भयार्त्तानिdistressed by fear
भयार्त्तानि:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + आर्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (अधिगत-कर्तृ) तीर्थानि-शब्दस्य; ‘भयेन आर्तानि’
म्लेच्छस्पर्शात्from contact with mlecchas
म्लेच्छस्पर्शात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootम्लेच्छ (प्रातिपदिक) + स्पर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
समन्ततःon all sides; entirely
समन्ततः:
Adhikarana (Circumstance/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय, परितः/सर्वतः-अर्थक (adverb)
स्थानेषुin places
स्थानेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन
एतेषुin these
एतेषु:
Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् स्थानेषु-शब्दस्य
तिष्ठन्तिstay; remain
तिष्ठन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद
तीर्थानिthe sacred places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
उक्तेषुin the said/mentioned (places)
उक्तेषु:
Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formकृदन्त: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् स्थानेषु/एतेषु (उक्तेषु स्थानेषु)
सत्वरम्quickly; at once
सत्वरम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वरम् (अव्यय)
Formअव्यय, शीघ्रार्थक क्रियाविशेषण (adverb)

Pulastya

Tirtha: Refuge-kṣetras of tīrthas (Arbuda and the named great kṣetras)

Type: kshetra

Listener: King (Rājan)

Scene: Personified tīrthas—river-goddesses, sages, and luminous water-forms—fleeing from a darkened, chaotic landscape and gathering swiftly into protected sanctuaries marked by shining temples and guardian devas.

P
Puṣkara
K
Kurukṣetra
V
Vārāṇasī (contextual from prior verse)
A
Arbuda (contextual)

FAQs

Sacred presence is portrayed as resilient: when threatened, tīrtha-power concentrates in protected dharmic locations.

It refers back to the previously named protected places (Puṣkara, Kurukṣetra, Vārāṇasī) and the Arbuda tīrtha-context.

No explicit rite; it provides a theological rationale for seeking tīrthas in safeguarded locales.