Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा महादेवस्ततश्चादर्शनं गतः । रामोऽप्यसूदयत्क्षत्रं पितृदुःखेन दुःखितः

pulastya uvāca | evamuktvā mahādevastataścādarśanaṃ gataḥ | rāmo'pyasūdayatkṣatraṃ pitṛduḥkhena duḥkhitaḥ

ปุลัสตยะกล่าวว่า: ครั้นตรัสดังนี้แล้ว มหาเทวะก็อันตรธานหายไปจากสายตา และพระราม (ปรศุราม) ผู้ทุกข์ระทมด้วยความโศกต่อบิดา ก็ออกทำลายอำนาจแห่งกษัตริย์นักรบ (กษัตริยะ)

pulastyaḥPulastya
pulastyaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootpulastya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
evamthus
evam:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: ‘thus’)
uktvāhaving spoken
uktvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootvac (धातु) → uktvā (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
mahādevaḥMahādeva (Śiva)
mahādevaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—महान् देवः (कर्मधारय)
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formक्रम/अपादानवाचक अव्यय (adverb: ‘then/from there’)
caand
ca:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
adarśanaminvisibility, disappearance
adarśanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootadarśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
gataḥwent, departed
gataḥ:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु) → gata (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘gone’ (finite sense)
rāmaḥRāma
rāmaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
apialso
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-प्रयोग (particle: ‘also’)
asūdayatkilled, destroyed
asūdayat:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsūd (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः—आ (आसूदयत्)
kṣatramthe warrior class (kṣatriyas)
kṣatram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣatra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
pitṛ-duḥkhenaby/with grief for (his) father
pitṛ-duḥkhena:
Karaṇa/Hetu (Instrument/Cause/करण)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक) + duḥkha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; समासः—पितुः दुःखम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
duḥkhitaḥgrieved, sorrowful
duḥkhitaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootduḥkhita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Pulastya

Listener: King (implied)

Scene: Pulastya narrates: Mahādeva, after speaking, vanishes; Paraśurāma stands in grief and fury, axe in hand, resolving to annihilate kṣatriya might for his father’s sake.

P
Pulastya
Ś
Śiva (Mahādeva)
P
Paraśurāma (Rāma)
K
Kṣatriyas
J
Jamadagni (implied father)

FAQs

Even divinely empowered action is framed as arising from deep moral emotion—here, filial grief—within Purāṇic ethics.

The narrative context remains tied to Rāmatīrtha, though this verse focuses on the story’s transition.

None; it reports Śiva’s disappearance and Paraśurāma’s subsequent campaign.