Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

पुलस्त्य उवाच । ततो व्यासेश्वरं गच्छेद्व्यासेन स्थापितं हि यत् । तं दृष्ट्वा जायते मर्त्यो मेधावी मतिमाञ्छुचिः । सप्तजन्मांतराण्येव व्यासस्य वचनं यथा

pulastya uvāca | tato vyāseśvaraṃ gacchedvyāsena sthāpitaṃ hi yat | taṃ dṛṣṭvā jāyate martyo medhāvī matimāñchuciḥ | saptajanmāṃtarāṇyeva vyāsasya vacanaṃ yathā

ปุลัสตยะกล่าวว่า: จากนั้นพึงไปยังวยาเสศวร ซึ่งท่านวยาสะได้สถาปนาไว้จริง ครั้นได้เห็นแล้ว มนุษย์ย่อมบังเกิดปัญญา เฉียบแหลม และผ่องใส—ดังวจนะของวยาสะว่า ผลนี้สืบเนื่องถึงเจ็ดชาติภพ

pulastyaḥPulastya
pulastyaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootpulastya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
tataḥthen
tataḥ:
Kāla/Desha-adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—काल/अनन्तर (adverb of sequence)
vyāseśvaramVyāseśvara (Lord Vyāsa)
vyāseśvaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvyāsa-īśvara (प्रातिपदिक; व्यास + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; विधि/आदेश (injunctive sense: 'should go')
vyāsenaby Vyāsa
vyāsena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvyāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
sthāpitamestablished
sthāpitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthāpita (कृदन्त; √sthā/स्था + णिच् causative)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier) व्यासेश्वरम्
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात—हेतु/निश्चय (emphatic/causal particle)
yatwhich
yat:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
tamthat (him/it)
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; निर्देश (demonstrative) व्यासेश्वरम्
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव (indeclinable)
jāyateis born/becomes
jāyate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
martyaḥa mortal man
martyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmartya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
medhāvīintelligent
medhāvī:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmedhāvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier) मर्त्यः
matimānwise
matimān:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmatimat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier) मर्त्यः
śuciḥpure
śuciḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśuci (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier) मर्त्यः
saptaseven
sapta:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक; संख्या)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; विशेषणम् (qualifier) जन्मान्तराणि
janmāntarāṇiother births; lifetimes
janmāntarāṇi:
Kāla-adhikarana (Extent/अधिकरण)
TypeNoun
Rootjanma-antara (प्रातिपदिक; जन्मन् + अन्तर)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, बहुवचन
evaindeed/only
eva:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; निपात—एवकार (restriction/emphasis)
vyāsasyaof Vyāsa
vyāsasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvyāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
vacanamstatement; word
vacanam:
Upamana/Pramana (Standard/प्रमाण)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन
yathāas; according to
yathā:
Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/according to)

Pulastya

Tirtha: Vyāseśvara

Type: kshetra

Listener: King

Scene: Pulastya directs the king to a Śiva shrine: Vyāseśvara liṅga under a canopy; Vyāsa’s presence implied via a seated sage figure or a symbolic palm-leaf manuscript; devotees receive a luminous aura of clarity.

P
Pulastya
V
Vyāsa
V
Vyāseśvara
V
Vyāsatīrtha (implied)

FAQs

Darśana of a sanctified Śaiva site, founded by a revered sage, is said to refine intellect and purity with lasting karmic impact.

Vyāseśvara / Vyāsatīrtha, connected with sage Vyāsa.

Pilgrimage and darśana: “one should go” to Vyāseśvara and behold it.