Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

मार्क्कंडोऽपि द्रुतं गत्वा रम्य मर्बुदपर्वतम् । तपस्तेपे सुविस्तीर्णं ध्यायन्देवं पितामहम्

mārkkaṃḍo'pi drutaṃ gatvā ramya marbudaparvatam | tapastepe suvistīrṇaṃ dhyāyandevaṃ pitāmaham

มารกัณฑेयะก็รีบไปยังภูเขาอรพุทะอันรื่นรมย์ แล้วบำเพ็ญตบะยาวนานกว้างขวาง ณ ที่นั้น พร้อมเพ่งภาวนาต่อเทพปิตามหะ (พรหมา)

मार्कण्डःMārkaṇḍa
मार्कण्डः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Nipāta (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षा-अव्यय (particle: 'also/even')
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन (adverbial accusative)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
रम्यम्beautiful
रम्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to अर्बुदपर्वतम्)
अर्बुदपर्वतम्Mount Arbuda
अर्बुदपर्वतम्:
Karma (Object of गत्वा)
TypeNoun
Rootअर्बुद (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (अर्बुदस्य पर्वतः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तपःausterity/penance
तपः:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
तेपेperformed (austerity)
तेपे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
सुविस्तीर्णम्very extensive
सुविस्तीर्णम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + विस्तीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक, स्तृ)
Formकर्मधारय (सु + विस्तीर्ण), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to तपः)
ध्यायन्meditating
ध्यायन्:
Karta (Agent of participle)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियासहचर (concomitant action)
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object of ध्यायन्)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पितामहम्Pitāmaha (Grandfather; Brahmā)
पितामहम्:
Karma (Apposition to देवम्)
TypeNoun
Rootपिता (प्रातिपदिक) + मह (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (पितॄणां महः/महान् पिता), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; देवस्य विशेषण/नाम

Pulastya (contextual narrator to the king)

Tirtha: Arbuda-parvata

Type: peak

Listener: King

Scene: Mārkaṇḍeya, youthful yet radiant ascetic, strides toward the beautiful Arbuda mountain; then shown seated in deep meditation amid rocky terraces and forested slopes, with a subtle Brahmā icon/vision above or behind, indicating Pitāmaha as iṣṭa-devatā.

M
Mārkaṇḍeya
A
Arbuda Parvata
B
Brahmā (Pitāmaha)

FAQs

A holy place becomes a seat of power through sustained tapas and focused meditation on the divine.

Arbuda Parvata (Mount Arbuda) in the Prabhāsa Khaṇḍa’s Arbuda Khaṇḍa.

No explicit ritual is prescribed here; it highlights tapas (austerity) and dhyāna (meditation).