Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

आगतो ब्राह्मणो ज्ञानी कश्चित्सामुद्रविच्छुभः । ततोऽसौ क्रीडमानस्तु बालकः पंचवार्षिकः

āgato brāhmaṇo jñānī kaścitsāmudravicchubhaḥ | tato'sau krīḍamānastu bālakaḥ paṃcavārṣikaḥ

มีพราหมณ์ผู้ทรงญาณผู้หนึ่งมาถึง ผู้ชำนาญในการพิจารณาลักษณะกาย ครั้นแล้วเด็กชายวัยห้าขวบผู้นั้นก็ปรากฏ กำลังเล่นสนุกอยู่

आगतःarrived
आगतः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + गम् (धातु)
Formभूतकालिक कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘come/arrived’
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ज्ञानीwise/knowing
ज्ञानी:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञानिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
कश्चित्someone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चित (indefinite)
सामुद्रविच्छुभःan auspicious knower of sea(-lore)
सामुद्रविच्छुभः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसामुद्र (प्रातिपदिक) + वित्/विद् (प्रातिपदिक; ‘knower’) + शुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (सामुद्रं विदन्/वित्; शुभः) — ‘one who knows sea-omens/sea-lore, auspicious’
ततःthen
ततः:
Kāla-adhikaraṇa (Time/Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/हेतुवाचक (then/thereupon)
असौthat (boy)/he
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देश (demonstrative)
क्रीडमानःplaying
क्रीडमानः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रीड् (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ/शानच्; आत्मनेपद-प्रयोगः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘playing’
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
बालकःa boy
बालकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबालक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पञ्चवार्षिकःfive years old
पञ्चवार्षिकः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + वार्षिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (पञ्च वर्षाणि यस्य)

Pulastya (continuing narration)

Tirtha: Prabhāsa (frame); Arbuda (sectional setting)

Type: kshetra

Scene: A learned brāhmaṇa skilled in physiognomy arrives at a hermitage/tīrtha precinct; nearby a five-year-old boy plays innocently, unaware of the scrutiny that will reveal destiny.

L
Learned brāhmaṇa (sāmudravit)
T
The child (five-year-old)

FAQs

Purāṇic narratives often introduce a wise observer whose discernment reveals hidden destiny, prompting deeper reliance on dharma.

The story continues within the hermitage milieu associated with Mārkaṇḍeya’s āśrama.

None; it introduces a knower of signs (sāmudravit) and the child’s age.