Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

ततो वाराणसीं प्राप्तस्तद्भयात्त्रिपुरांतकः । तत्राऽपि च तथा दृष्ट्वा धृतचापं मनोभवम्

tato vārāṇasīṃ prāptastadbhayāttripurāṃtakaḥ | tatrā'pi ca tathā dṛṣṭvā dhṛtacāpaṃ manobhavam

แล้วด้วยความหวาดกลัวต่อเขา ตริปุรานตกะ (พระศิวะ) เสด็จถึงพาราณสี ที่นั่นก็ยังทรงเห็นมโนภวะ (กามเทพ) ถือคันศร จึงประสบสภาพเช่นเดิม

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/हेतुवाचक (adverb: then/from there)
वाराणसीम्Vārāṇasī
वाराणसीम्:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्राप्तःhaving reached
प्राप्तः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तद्भयात्from fear of that (him)
तद्भयात्:
Apadana (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तस्य भयम्)
त्रिपुरान्तकःTripurāntaka (Śiva)
त्रिपुरान्तकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिपुर (प्रातिपदिक) + अन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (त्रिपुरस्य अन्तकः)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: there)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अवधान (also/even)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
तथाthus; likewise
तथा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus/in that manner)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-visheshaṇa (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
धृतचापम्(him) holding a bow
धृतचापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधृत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + चाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (धृतं चापं यस्य)
मनोभवम्Manobhava (Kāma)
मनोभवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक) + भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मनसः भवः)

Pulastya

Tirtha: Vārāṇasī (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: A king is addressed (‘nṛpa’) in the surrounding verses; immediate listener framed as the royal interlocutor

Scene: Śiva as Tripurāntaka arrives at Kāśī’s ghāṭs and temples; amid the sacred city’s lamps and river mist, he beholds Kāma (Manobhava) standing firm with bow drawn, as if the same challenge has followed him into the holiest space.

P
Pulastya
T
Tripurāntaka (Śiva)
V
Vārāṇasī (Kāśī)
M
Manobhava (Kāma)

FAQs

Purāṇic sacred geography interlinks tīrthas; divine movement across places highlights their shared sanctity under Śiva’s presence.

Vārāṇasī (Kāśī) is explicitly named, appearing within the wider Arbuda-Kāmeśvara narrative.

No direct ritual is stated in this verse; it continues the sthala-kathā through Śiva’s journey to Kāśī.