Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

सूत उवाच । स कृत्वा स्वाश्रमं तत्र वसिष्ठो भगवान्मुनिः । तत्र शंभोर्निवासाय तपस्तेपे सुदारुणम्

sūta uvāca | sa kṛtvā svāśramaṃ tatra vasiṣṭho bhagavānmuniḥ | tatra śaṃbhornivāsāya tapastepe sudāruṇam

สูตะกล่าวว่า: ณ ที่นั้น พระมุนีวสิษฐะผู้เป็นภควานได้ตั้งอาศรมของตน และเพื่อให้พระศัมภูเสด็จประทับ ณ ที่นั้น ท่านได้บำเพ็ญตบะอันแสนเข้มงวดยิ่ง

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कृत्वाhaving made/established
कृत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having made/done)
स्वाश्रमम्his own hermitage
स्वाश्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य आश्रमः = his own hermitage)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (there)
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
भगवान्venerable/divine
भगवान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (honorific adjective)
मुनिःsage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वसिष्ठस्य विशेष्य (appositional)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (there)
शंभोःof Śambhu (Śiva)
शंभोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
निवासायfor (his) dwelling
निवासाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootनिवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; प्रयोजनार्थ दत्तिव (for the purpose of residence)
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
तेपेperformed (austerity)
तेपे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्
सुदारुणम्very severe
सुदारुणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दारुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (तपः-विशेषण)

Sūta (Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Arbuda-parvata (Arbuda-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (Naimiṣāraṇya assembly implied)

Scene: A serene Himalayan-style hermitage on Arbuda’s slopes: Vasiṣṭha establishing an āśrama with kuśa-grass, yajña-kuṇḍa, and rudrākṣa trees; the mood is quiet resolve as he begins fierce tapas for Śambhu’s residence.

S
Sūta
V
Vasiṣṭha
Ś
Śambhu (Śiva)

FAQs

A holy place is sanctified through tapas and intent: the sage’s austerity invites divine presence for the welfare of the world.

The Arbuda-region setting where Vasiṣṭha establishes his āśrama and invokes Śiva’s residence.

Tapas (austerity) undertaken with the purpose of establishing Śiva’s abiding presence.