Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

पुलस्त्य उवाच । ततः संछादयामास वज्रेण त्रिदशाधिपः । तल्लिंगं सर्वमर्त्यानां यथाऽदृश्यं व्यजायत

pulastya uvāca | tataḥ saṃchādayāmāsa vajreṇa tridaśādhipaḥ | talliṃgaṃ sarvamartyānāṃ yathā'dṛśyaṃ vyajāyata

ปุลัสตยะกล่าวว่า: แล้วอินทระ ผู้เป็นเจ้าแห่งเทวะทั้งสามสิบ ได้ปกคลุมลึงคะนั้นด้วยวัชระ; ลึงคะนั้นจึงประหนึ่งล่องหนแก่ปวงมนุษย์ทั้งหลาย

पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तस्मद्-तद्धित)
Formअव्यय, कालवाचक/अनन्तरार्थक (then/thereupon)
संछादयामासcovered; concealed
संछादयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-छाद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect; periphrastic), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचन
वज्रेणwith the thunderbolt
वज्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
त्रिदशाधिपःlord of the thirty (gods)
त्रिदशाधिपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिदश-अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः: त्रिदशानाम् अधिपः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
तत्that
तत्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सर्वमर्त्यानाम्of all mortals
सर्वमर्त्यानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व-मर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); समासः: सर्वे मर्त्याः इति कर्मधारयः
यथाso that; as
यथा:
Sambandha (Manner/Result marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकार/उपमानवाचक (as/so that)
अदृश्यम्invisible
अदृश्यम्:
Karta (Predicate complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअदृश्य (प्रातिपदिक)
Formविशेषण, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘तल्लिङ्गम्’ इत्यस्य भावपरिणामः
व्यजायतbecame; came to be
व्यजायत:
Kriya (Result/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-जन् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Pulastya

Tirtha: Arbuda-liṅga (gupta/ācchādita-liṅga)

Type: peak

Scene: Indra, lord of the devas, descends to the mountain sanctum and covers the manifested liṅga with the vajra, rendering it unseen to mortals; the landscape suggests rocky Arbuda slopes and a charged, storm-lit atmosphere.

P
Pulastya
I
Indra (Tridaśādhipa)
V
Vajra
Ś
Śiva-liṅga
M
Mortals (Martyas)

FAQs

Divine power is not merely displayed; it is veiled when necessary so that dharma and right approach are preserved.

The liṅga of the Arbuda-khaṇḍa account is treated as a uniquely potent sacred focus within Prabhāsa-khaṇḍa.

A protective, quasi-ritual act by Indra: covering/concealing the liṅga with the vajra so it is not visible to mortals.