Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

गतायामथ गंगायामधोवक्त्रं सुलज्जितम् । पाणौ गृह्य ययौ रुद्रं भ्रममाणा गृहं प्रति

gatāyāmatha gaṃgāyāmadhovaktraṃ sulajjitam | pāṇau gṛhya yayau rudraṃ bhramamāṇā gṛhaṃ prati

ครั้นเมื่อพระคงคาเสด็จจากไปแล้ว เทวีผู้มีความละอายก็ก้มพักตร์ลง ทรงจับพระหัตถ์พระรุทระ แล้วหันกลับไปมา มุ่งสู่เรือนของตน

gatāyāmwhen (she) had gone
gatāyām:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) ‘गता’; स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; सति-सप्तमी
athathen
atha:
Sambandha (Discourse-marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तर-अव्यय (particle: then/now)
gaṃgāyām(with) Gaṅgā (having gone)
gaṃgāyām:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgaṃgā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; सति-सप्तमी (with gatāyām)
adho-vaktramwith face turned downward
adho-vaktram:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootadhas (अव्यय/प्रातिपदिक) + vaktra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; अव्ययीभाव-समासः (अधः = downward)
su-lajjitamvery ashamed
su-lajjitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + lajjita (प्रातिपदिक; √lajj)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘लज्जित’; कर्मधारय (सु+लज्जित)
pāṇauin the hand
pāṇau:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpāṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
gṛhyahaving taken/holding
gṛhya:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√grah (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive)
yayauwent
yayau:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलिट् (perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
rudramRudra (Śiva)
rudram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
bhramamāṇāwandering, moving about
bhramamāṇā:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Root√bhram (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
gṛhamhome
gṛham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
pratitowards
prati:
Dik (Direction/दिक्)
TypeIndeclinable
Rootprati (अव्यय/उपसर्ग)
Formउपपद-अव्यय (preposition: towards)

Pulastya (continuing narration)

Tirtha: (Unnamed) Śiva-Gaṅgā Kuṇḍa in Arbuda context

Type: kund

Listener: Narādhipa (king; contextually Yayāti)

Scene: Gaṅgā, eyes lowered in modesty, gently holds Rudra’s hand; both turn back from the water’s edge toward a celestial abode; the pond and its banks glow with tīrtha radiance.

G
Gaṅgā
R
Rudra (Śiva)
D
Devī (Pārvatī implied)

FAQs

Purāṇas portray divine life with human-like modesty to teach restraint and reverence within dharma.

The ongoing episode belongs to the Śivagaṅgā-kuṇḍa māhātmya.

None in this verse.