Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 190

ततो भीतः सहस्राक्षः संमंत्र्य गुरुणा सह । आह्वयामास वेगेन कामं क्रोधं भयं मदम्

tato bhītaḥ sahasrākṣaḥ saṃmaṃtrya guruṇā saha | āhvayāmāsa vegena kāmaṃ krodhaṃ bhayaṃ madam

แล้วสหัสรाक्षะ (อินทรา) ผู้หวาดกลัวได้ปรึกษากับอาจารย์ของตน และรีบเรียก กามะ โกรธะ ภยะ และมทะ มาด้วยความฉับไว

ततःthen
ततः:
Sequence marker
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अपादानवाचक
भीतःfrightened
भीतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभी (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of सहस्राक्षः)
सहस्राक्षःthe thousand-eyed one (Indra)
सहस्राक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि ‘सहस्रम् अक्षाणि यस्य’ (Indra)
संमंत्र्यhaving consulted
संमंत्र्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootसम्-मन्त्र् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund), ‘consulting’
गुरुणाwith the teacher
गुरुणा:
Saha/Association (सहकारक)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सहtogether with
सह:
Association marker
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपसर्गसदृश (with)
आह्वयामासsummoned/called
आह्वयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-ह्वे (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative sense not intended here (simple ‘called/summoned’)
वेगेनswiftly; with urgency
वेगेन:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करणवाचक
कामम्desire
कामम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
क्रोधम्anger
क्रोधम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भयम्fear
भयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मदम्pride/intoxication
मदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे प्रायः पुं), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Pulastya (continuing narration)

Listener: Mahārāja (king)

Scene: Indra, alarmed, confers with Bṛhaspati; before them appear shadowy anthropomorphic figures—Kāma with bow, Krodha aflame, Bhaya trembling-eyed, Mada reeling—ready to be dispatched.

I
Indra (Sahasrākṣa)
G
Guru (Bṛhaspati—implied)
K
Kāma
K
Krodha
B
Bhaya
M
Mada

FAQs

Spiritual progress and sacred devotion may be challenged by inner forces—desire, anger, fear, and pride—that must be recognized and overcome.

The episode is set against the backdrop of Devī’s powerful Arbuda shrine, whose influence prompts Indra’s anxious response.

None; it introduces the narrative device of personified obstacles to dharma.