Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

विवाहे कलहे युद्धे प्रस्थाने कृषिकर्मणि । प्रवेशे च स्मरेद्यस्तु भक्तिपूर्वं विनायकम् । तस्य तद्वांछितं सर्वं प्रसादात्तस्य सिद्ध्यति

vivāhe kalahe yuddhe prasthāne kṛṣikarmaṇi | praveśe ca smaredyastu bhaktipūrvaṃ vināyakam | tasya tadvāṃchitaṃ sarvaṃ prasādāttasya siddhyati

ในพิธีวิวาห์ ในการวิวาท ในสงคราม ในยามออกเดินทาง ในงานกสิกรรม และเมื่อก้าวเข้าสู่สถานที่ใด ผู้ใดระลึกถึงวินายกะด้วยศรัทธา—ด้วยพระกรุณาของพระองค์ ความปรารถนาทั้งปวงของผู้นั้นย่อมสำเร็จ

विवाहेin marriage
विवाहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविवाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in marriage’
कलहेin a quarrel
कलहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in quarrel’
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in battle’
प्रस्थानेat departure
प्रस्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘at departure’
कृषिकर्मणिin farming work
कृषिकर्मणि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृषि + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in agricultural work’
प्रवेशेat entry
प्रवेशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘at entry’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक)
स्मरेत्should remember
स्मरेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should remember’
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘who’
तुindeed; but
तु:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेषार्थक निपात)
भक्तिपूर्वम्devoutly
भक्तिपूर्वम्:
Karana (Manner/प्रकार-करण)
TypeIndeclinable
Rootभक्ति + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्—‘with devotion beforehand/preceded by devotion’
विनायकम्Vināyaka
विनायकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of him’
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘that’
वाञ्छितम्the desired (result)
वाञ्छितम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाञ्छित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वाञ्छ्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘desired (thing)’
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘all’
प्रसादात्from grace
प्रसादात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; ‘from (his) grace’
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of him (Vināyaka)’
सिद्ध्यतिis accomplished
सिद्ध्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√सिध् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘is accomplished/succeeds’

Pulastya (deduced)

Listener: Śaunaka and ṛṣis (implied)

Scene: A sequence tableau: wedding fire, a quarrel being calmed, warriors poised, travelers departing, farmers sowing, and a family entering a doorway—each scene anchored by a small Vināyaka icon or vision above, granting success.

V
Vināyaka
G
Gaṇeśa

FAQs

Vināyaka is the remover of obstacles across all stations of life—domestic, social, martial, and occupational—when remembered with devotion.

The Arbuda Khaṇḍa’s Vināyaka context underlies the teaching, extending the tīrtha’s auspiciousness into life-events and transitions.

Bhakti-pūrva smaraṇa of Vināyaka at key moments: vivāha, prasthāna, praveśa, and other high-stakes actions.