Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

एवं संचिंत्य मनसा सकोपो हव्यवाहनः । प्रणष्टः सकलं हित्वा मर्त्यलोकं चराचरम्

evaṃ saṃciṃtya manasā sakopo havyavāhanaḥ | praṇaṣṭaḥ sakalaṃ hitvā martyalokaṃ carācaram

ครั้นใคร่ครวญดังนี้ในดวงจิต หวฺยวาหนะ (อัคนี) ผู้เดือดดาลก็อันตรธาน—ละทิ้งมรรตยโลกทั้งสิ้น พร้อมสรรพสัตว์ทั้งจรและอจร

एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषण (thus)
संचिन्त्यhaving reflected
संचिन्त्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + चिन्त् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
मनसाwith (his) mind
मनसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
सकोपःangry
सकोपः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस + कोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारयः (कोपवान्) विशेषणम् (हव्यवाहनः इति)
हव्यवाहनःAgni, carrier of oblations
हव्यवाहनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहव्यवाहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हव्यं वहति इति)
प्रणष्टःvanished
प्रणष्टः:
Pradhana-visheshana (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootप्र + नश् (धातु) → प्रणष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (vanished)
सकलम्entire
सकलम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् (चराचरम् इति)
हित्वाhaving abandoned
हित्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
मर्त्यलोकम्the mortal world
मर्त्यलोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमर्त्य + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषः (मर्त्यानां लोकः)
चराचरम्moving and unmoving beings
चराचरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचर + अचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (चरं च अचरं च)

Narrator (contextual Purāṇic voice within Prabhāsa Khaṇḍa)

Tirtha: Arbuda (contextual)

Type: kshetra

Scene: Agni, enraged, disappears from the mortal realm; fires extinguish across villages, forests, and altars; beings stand stunned as warmth and light vanish.

A
Agni (Havyavāhana)
M
Martyaloka

FAQs

When dharma is violated at the root (purity of offering and intention), the sustaining powers of the cosmos can withdraw, causing universal imbalance.

No specific site is named; the verse is a cosmological turning point within the Arbuda Khaṇḍa storyline.

None; it narrates the consequence—Agni’s disappearance—leading to interruption of rites.