Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

तत्रास्ति विवरो रौद्रस्तं प्रपूरय सत्वरम् । अर्बुदं नागमादाय मित्रं प्राणभृतां वरम्

tatrāsti vivaro raudrastaṃ prapūraya satvaram | arbudaṃ nāgamādāya mitraṃ prāṇabhṛtāṃ varam

“ที่นั่นมีเหวอันน่ากลัว จงรีบถมให้เต็มโดยพลัน และจงพาอรพุทะนาคไปด้วย ผู้เป็นมิตรแห่งสรรพชีวิต เป็นผู้ประเสริฐในหมู่ผู้มีลมหายใจ”

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
अस्तिthere is
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
विवरःa hole, cavity
विवरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
रौद्रःterrible, fierce
रौद्रः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying विवरः)
तम्it (that hole)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रपूरयfill up
प्रपूरय:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूर् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; उपसर्गयुक्त धातु
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अर्बुदम्Arbuda (name)
अर्बुदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्बुद (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नागम्serpent
नागम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आदायhaving taken
आदाय:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + दा (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Gerund/Absolutive); अर्थ—गृहीत्वा (having taken)
मित्रम्friend
मित्रम्:
Karma (Appositional object/कर्म)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अर्बुदं/नागम् इत्यस्य विशेष्यभावे
प्राणभृताम्of living beings
प्राणभृताम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्राण + भृत् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष समास (प्राणान् बिभ्रति इति); पुं/नपुं? (समूहवाचक), षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन (Plural)
वरम्excellent, best
वरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (मित्रम्)

Himavān (in Sūta’s narration)

Tirtha: Arbuda (contextual nāga-linked sacred geography)

Type: cave

Listener: Śaunaka and sages (frame)

Scene: Nandivardhana is instructed to rush to a terrifying chasm near the hermitage and fill it, taking Arbuda the nāga—noble, friendly, and foremost among living beings—as companion and helper.

H
Himavān
N
Nandivardhana
A
Arbuda

FAQs

Sacred landscapes are maintained through responsible action; dharma includes protecting the world by remedying dangers.

The Arbuda region is foregrounded via Arbuda Nāga and the described terrain feature (vivara).

None; the instruction is practical—fill the chasm and enlist Arbuda.