Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । तस्मिन्कनखलंनाम पर्वते पापनाशने

pulastya uvāca | tato gacchennṛpaśreṣṭha tīrthaṃ trailokyaviśrutam | tasminkanakhalaṃnāma parvate pāpanāśane

ปุลัสตยะกล่าวว่า “ต่อจากนั้น โอ้พระราชาผู้ประเสริฐ พึงไปยังสถานที่แสวงบุญอันเลื่องลือในไตรโลก—บนภูเขาผู้ทำลายบาปนามว่า กนคละ (Kanakhala)”

पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ततःthen
ततः:
Modifier (काल-क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरम् (adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; आदेश/विधानार्थे
नृपश्रेष्ठO best of kings
नृपश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृपश्रेष्ठ (प्रातिपदिक; नृप + श्रेष्ठ)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नृपाणां श्रेष्ठः)
तीर्थम्to a sacred ford/place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
त्रैलोक्यविश्रुतम्renowned in the three worlds
त्रैलोक्यविश्रुतम्:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य-विश्रुत (प्रातिपदिक; त्रैलोक्य + विश्रुत)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् तीर्थम्; तत्पुरुष (त्रैलोक्ये विश्रुतम्)
तस्मिन्in that (place)
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; निर्देशक सर्वनाम
कनखलम्Kanakhala
कनखलम्:
Karta/Predicate nominal (विधेय)
TypeNoun
Rootकनखल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; स्थाननाम
नामnamed
नाम:
Naming marker (नामनिर्देश)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामार्थक (particle 'called')
पर्वतेon/in the mountain
पर्वते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
पापनाशने(which is) destroyer of sins
पापनाशने:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपापनाशन (प्रातिपदिक; पाप + नाशन)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; विशेषणम् पर्वते; तत्पुरुष (पापस्य नाशनः)

Pulastya

Tirtha: Kanakhala (Kanakhal/Kankhal)

Type: ghat

Listener: Nṛpaśreṣṭha (king)

Scene: Pulastya, seated as a sage-teacher, points the way to a famed tirtha on a mountain near sacred waters; the king listens with folded hands; distant ghats and pilgrims appear.

P
Pulastya
K
Kanakhala
T
Tīrtha
P
Parvata (mountain)

FAQs

Purāṇic dharma frames pilgrimage as a deliberate journey toward purification and merit.

Kanakhala Tīrtha, described as renowned across the three worlds.

The instruction is to go (pilgrimage) to Kanakhala; further rites are expected in subsequent verses.