Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

तं तथा दुःखितं दृष्ट्वा सक्लेशं गुरुकार्यतः । वज्रमारोपयामास दण्डांते पाकशासनः

taṃ tathā duḥkhitaṃ dṛṣṭvā sakleśaṃ gurukāryataḥ | vajramāropayāmāsa daṇḍāṃte pākaśāsanaḥ

ครั้นเห็นเขาทุกข์ระทมและตรากตรำเพื่อกิจของครูบาอาจารย์ ปากศาสนะ (พระอินทร์) จึงสถิตวัชระไว้ที่ปลายไม้เท้าของเขา

तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; सर्वनाम
तथाthus
तथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (adverb)
दुःखितम्distressed
दुःखितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootduḥkhita (कृदन्त-प्रातिपदिक; दुःख्/दुःख (धातु/प्रातिपदिक) + क्त)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
सक्लेशम्afflicted, with trouble
सक्लेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootsa-kleśa (प्रातिपदिक: sa उपसर्ग/सह + kleśa)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (समासान्त)
गुरुकार्यतःbecause of the teacher’s task
गुरुकार्यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootguru-kārya (प्रातिपदिक) + tas (तसिल्-प्रत्यय)
Formतसिलन्त-अव्ययम्; हेत्वर्थे/निमित्ते (ablatival adverb)
वज्रम्thunderbolt
वज्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvajra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आरोपयामासplaced, mounted
आरोपयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-ruh/rop (धातु: √ruh/√rop; causative)
Formलिट् (परस्मैपदम्), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative)
दण्डान्तेat the end of the staff
दण्डान्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdaṇḍa-anta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्
पाकशासनःPākaśāsana (Indra)
पाकशासनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpāka-śāsana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषनाम (इन्द्रः)

Narrator (contextual; later marked as Vasiṣṭha in this adhyāya)

Tirtha: Arbuda-kṣetra (anugraha-sthala motif)

Type: kshetra

Scene: Indra, radiant and kingly, appears unseen or partially seen, placing a blazing vajra upon the tip of Uttaṅka’s wooden staff; the staff’s end shines like lightning in the cave’s gloom.

U
Uttaṅka
I
Indra (Pākaśāsana)
V
vajra

FAQs

When service to the guru is sincere, divine support arises to remove obstacles and empower righteous effort.

No tīrtha is explicitly praised in this verse; it highlights divine intervention within the Arbuda-khaṇḍa narrative frame.

None; the verse describes Indra’s bestowal of power (vajra) for completing the task.