Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

वाराहेणावतारेण पृथ्वी तत्र समुद्धृता । हरिणोक्ता स्थिरा तिष्ठ न भेतव्यं कदाचन

vārāheṇāvatāreṇa pṛthvī tatra samuddhṛtā | hariṇoktā sthirā tiṣṭha na bhetavyaṃ kadācana

ด้วยอวตารวราหะ พระองค์ทรงยกแผ่นดินขึ้น ณ ที่นั้น; และพระหริตรัสแก่นางว่า “จงตั้งมั่น—อย่าหวาดกลัวในกาลใดเลย”

वाराहेणby the Boar (incarnation)
वाराहेण:
Karana (Instrument/Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाराह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
अवतारेणby (his) incarnation
अवतारेण:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootअवतार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
पृथ्वीthe earth
पृथ्वी:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृथ्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तत्रthere
तत्र:
Desha-adhikarana (Place/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
समुद्धृताwas lifted up/rescued
समुद्धृता:
Kriya (Result state/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + उद् + हृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (पृथ्वी इति)
हरिणाby Hari
हरिणा:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
उक्ताwas told/addressed
उक्ता:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (पृथ्वी इति)
स्थिराsteady
स्थिरा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (पृथ्वी इति विशेषणम्)
तिष्ठstand/remain
तिष्ठ:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्
not
:
Pratishedha (Negation/प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
भेतव्यम्to be feared/one should fear
भेतव्यम्:
Kriya (Prohibition/क्रिया)
TypeVerb
Rootभी (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निषेधेन ‘न भेतव्यम्’ = ‘should not fear’
कदाचनever/at any time
कदाचन:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचन (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: ever/at any time)

Narrator (within Pulastya’s narration)

Tirtha: Vārāha-kṣetra / Bhū-uddhāra-sthāna (implied)

Type: kshetra

Listener: Nṛpaśreṣṭha

Scene: Varāha, mighty and radiant, raises the Earth from the depths; Bhū-devī is reassured by Hari’s words to stand firm without fear; the scene is cosmic yet intimate.

V
Varāha
H
Hari (Viṣṇu)
P
Pṛthivī (Earth)

FAQs

The tīrtha’s sanctity is grounded in divine protection: the Lord rescues and stabilizes the world, dispelling fear.

The Varāha-associated location where Earth’s uplift is remembered as the site’s sacred origin.

None in this verse; it provides the mythic foundation (avatāra-kathā) for the tīrtha’s greatness.