Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

मणिकर्णिकोवाच । यदि मां मुनयस्तुष्टाः प्रयच्छथ वरं मुदा । यदत्रास्ति महालिंगं मन्नाम्ना तद्भविष्यति

maṇikarṇikovāca | yadi māṃ munayastuṣṭāḥ prayacchatha varaṃ mudā | yadatrāsti mahāliṃgaṃ mannāmnā tadbhaviṣyati

มณิกรณิกากล่าวว่า: “หากท่านมุนีทั้งหลายพอใจในข้าและประทานพรด้วยความยินดี ขอให้มหาลึงค์ที่ประดิษฐานอยู่ ณ ที่นี้ เป็นที่รู้จักด้วยนามของข้า”

मणिकर्णिकाMaṇikarṇikā
मणिकर्णिका:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootमणिकर्णिका (प्रातिपदिक; नाम)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) वचने
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
यदिif
यदि:
Sambandha (Conditional/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम् (if)
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
मुनयःthe sages
मुनयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
तुष्टाःpleased
तुष्टाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √तुष्)
Formभूतकृदन्तः, पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘मुनयः’ इति विशेषणम्
प्रयच्छथgrant/give
प्रयच्छथ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु) दाने, उपसर्गः प्र; (प्रयच्छति इति causative/denominative usage from √यम्/√दा traditionally treated as प्र+यच्छ)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
मुदाwith joy
मुदा:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; भावे/सहकारे
यत्that which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (here)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु) सत्तायाम्
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
महालिङ्गम्the great liṅga
महालिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (अव्यय/उपसर्गवत्) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (महच्च तत् लिङ्गम्); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
मत्-नाम्नाby my name / named after me
मत्-नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-सम्बद्ध-प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (मम नाम = my name); नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; करण/हेतु-भावे ‘नाम्ना’
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अन्वयः ‘महालिङ्गम्’ प्रति
भविष्यतिwill become/will be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु) भवने
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Maṇikarṇikā

Tirtha: Mahāliṅga to be known as Maṇikarṇikā-liṅga

Type: temple

Listener: Śaunaka et al. (frame implied)

Scene: Maṇikarṇikā speaks with resolve, pointing gently toward a prominent liṅga; sages listen attentively; the liṅga appears ‘great’—taller, with garlands and bilva leaves; the tīrtha water glints nearby.

M
Maṇikarṇikā
M
Munis
M
Mahāliṅga (Śiva-liṅga)

FAQs

The highest boon sought by the virtuous is lasting sacred remembrance that supports others’ devotion.

A Mahāliṅga at Arbuda is requested to be established in fame under the name “Maṇikarṇikā.”

No explicit ritual; the focus is on naming and sanctifying a liṅga as a dharmic legacy.