Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

एतस्मिन्नेव कालं तु विमानं मनसेप्सितम् । देवकन्यासमाकीर्णं सद्यस्तत्र समागतम्

etasminneva kālaṃ tu vimānaṃ manasepsitam | devakanyāsamākīrṇaṃ sadyastatra samāgatam

ในกาลนั้นเอง วิมานทิพย์อันเป็นดังใจปรารถนา ก็มาถึงที่นั่นโดยพลัน เต็มไปด้วยเทพธิดาทั้งหลาย

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे (contextual), सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्ययम् (emphatic particle)
कालम्time
कालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
तुbut/and
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formसमुच्चय/विरोधार्थक-अव्ययम् (but/and)
विमानम्a celestial chariot/vehicle
विमानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
मनसाby the mind
मनसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
ईप्सितम्desired
ईप्सितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईप्सित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √आप्/ईप्स् (धातु) इच्छायाम्)
Formभूतकृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘विमानम्’ इति विशेषणम्
देवकन्या-समाकीर्णम्filled with celestial maidens
देवकन्या-समाकीर्णम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेवकन्या (प्रातिपदिक) + समाकीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कॄ (धातु) क्षेपणे/पूरणे, उपसर्गः सम्+आ)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (देवकन्याभिः समाकीर्णम् = filled with celestial maidens); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘विमानम्’ इति विशेषणम्
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
समागतम्arrived
समागतम्:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootसमागत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गम् (धातु) गतौ, उपसर्गः सम्+आ)
Formभूतकृदन्तः (past participle), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘विमानम्’ इति विशेषणम्/विधेयम्

Pulastya (narration continues)

Tirtha: Arbuda-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Frame listener not specified in excerpt

Scene: A radiant celestial chariot descends suddenly, surrounded by divine maidens; light spills over the hermitage as the couple stands astonished.

V
Vimāna (celestial chariot)
D
Devakanyās (divine maidens)

FAQs

Puṇya bears visible fruit—divine assistance arrives unbidden when dharma ripens.

Arbuda-khaṇḍa’s sacred setting, preparing the establishment of Maṇikarṇikā tīrtha-liṅga fame.

No ritual is stated; the verse depicts the heavenly sign of spiritual merit.