Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 65

पंचामृतेन यः पूजां हृषीकेशे करिष्यति । दध्ना क्षीरेण वा यस्तु न स भूयोऽभिजायते

paṃcāmṛtena yaḥ pūjāṃ hṛṣīkeśe kariṣyati | dadhnā kṣīreṇa vā yastu na sa bhūyo'bhijāyate

ผู้ใดบูชาพระหฤษีเกศะด้วยปัญจามฤต—หรือแม้ด้วยนมเปรี้ยวหรือด้วยน้ำนม—ผู้นั้นย่อมไม่ต้องเกิดอีก

pañca-amṛtenawith the five nectars (pañcāmṛta)
pañca-amṛtena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootpañca (संख्या-प्रातिपदिक) + amṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्; द्विगु-समासः (पञ्चानाम् अमृतानाम् समाहारः)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम
pūjāmworship
pūjām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्
hṛṣīkeśeto/in Hṛṣīkeśa (Viṣṇu)
hṛṣīkeśe:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Roothṛṣīkeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्
kariṣyatiwill perform
kariṣyati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
dadhnāwith curd
dadhnā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdadhi (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्
kṣīreṇawith milk
kṣīreṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkṣīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्
or
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्प-अव्ययम् (disjunctive particle: ‘or’)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम
tuindeed / but
tu:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअवधारण/विरोध-अव्ययम् (particle: ‘but/indeed’)
nanot
na:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्
bhūyaḥagain
bhūyaḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-वाचक-अव्ययम् (adverb: ‘again/further’)
abhijāyateis born (again)
abhijāyate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-jan (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Narrator/Ṛṣi addressing the King (contextual speaker within Arbuda Khaṇḍa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Hṛṣīkeśa-arcana within Arbuda section)

Type: kshetra

Listener: King (rājan)

Scene: A devotee performs Hṛṣīkeśa-pūjā, pouring pañcāmṛta over a Viṣṇu icon; attendants hold conch and lamp; the setting suggests a coastal/riverine tīrtha with pilgrims.

H
Hṛṣīkeśa
P
Pañcāmṛta

FAQs

Simple, sincere worship—especially with sacred liquids—culminates in liberation described as freedom from rebirth.

The Hṛṣīkeśa shrine/kṣetra in Arbuda Khaṇḍa, where such pūjā is said to grant apunarbhava (no rebirth).

Perform pūjā/abhiṣeka for Hṛṣīkeśa using pañcāmṛta, or at least curd (dadhi) or milk (kṣīra).