Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 37

कुरुक्षेत्रं प्रभासं च ब्रह्मावर्तं तथैव च । तिस्रःकोट्योऽर्द्धकोटिश्च यानि तीर्थानि भूतले

kurukṣetraṃ prabhāsaṃ ca brahmāvartaṃ tathaiva ca | tisraḥkoṭyo'rddhakoṭiśca yāni tīrthāni bhūtale

กุรุเกษตร ปรภาส และพรหมาวรรตเช่นกัน—บรรดาตีรถะทั้งปวงบนแผ่นดิน ซึ่งมีจำนวนสามโกฏิและครึ่งโกฏิ ล้วนถูกรวมคำนวณไว้ ณ ที่นี้

कुरुक्षेत्रम्Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रम्:
Karta (Enumerated subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (place-name)
प्रभासम्Prabhāsa
प्रभासम्:
Karta (Enumerated subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (place-name)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
ब्रह्मावर्तम्Brahmāvarta
ब्रह्मावर्तम्:
Karta (Enumerated subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्म (प्रातिपदिक) + आवर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (place-name)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तिस्रःthree
तिस्रः:
Karta (Quantifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
कोट्यःcrores
कोट्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
अर्ध-कोटिःa half-crore
अर्ध-कोटिः:
Karta (Co-subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्ध (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (‘half-crore’)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
यानिwhich
यानि:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
तीर्थानिpilgrimage places
तीर्थानि:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
भूतलेon the earth
भूतले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन

Skanda (deduced: Prabhāsa Khaṇḍa narration typically in Skanda’s voice within a māhātmya frame)

Tirtha: Arbuda as Sarva-tīrtha-saṅgraha

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A cosmic map-like vision: Kurukṣetra, Prabhāsa, Brahmāvarta and countless tīrthas appear as luminous emblems orbiting the Arbuda mountain, suggesting 3.5 crores of sacred crossings gathered into one.

K
Kurukṣetra
P
Prabhāsa
B
Brahmāvarta
T
Tīrthas

FAQs

All tīrthas are to be revered as concentrated sources of puṇya; the text amplifies their sanctity through sacred enumeration.

Kurukṣetra, Prabhāsa, and Brahmāvarta are named explicitly, while the verse also gestures to the totality of earth’s tīrthas.

No specific rite is prescribed here; the verse functions as māhātmya-style glorification through listing of tīrthas.