Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

सूत उवाच । ततो दशरथो राजा मंत्रिभिस्तैर्विसर्जितः । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं संप्राप्तो हर्षसंयुतः

sūta uvāca | tato daśaratho rājā maṃtribhistairvisarjitaḥ | hāṭakeśvarajaṃ kṣetraṃ saṃprāpto harṣasaṃyutaḥ

สูตะกล่าวว่า: ครั้นแล้วพระเจ้าทศรถ เมื่อได้รับการส่งเสด็จอย่างเคารพจากเหล่าเสนาบดี ก็เสด็จถึงเขตศักดิ์สิทธิ์แห่งหาฏเกศวรด้วยความปีติยินดี

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; धातुः—वच्
ततःthen
ततः:
Kāla-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/हेतुवाचक (then/thereupon)
दशरथःDaśaratha
दशरथः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदशरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राजाthe king
राजा:
Apposition (Same referent/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘दशरथः’ इत्यस्य समानाधिकरणम्
मन्त्रिभिःby the ministers
मन्त्रिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
तैःby those
तैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘मन्त्रिभिः’ इत्यस्य विशेषणम्
विसर्जितःdismissed, sent off
विसर्जितः:
Kriya (Predicate participle/कृदन्त-क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formवि-उपसर्गपूर्वक; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘दशरथः’ इत्यस्य विशेषणम्
हाटकेश्वरजम्belonging to/connected with Hāṭakeśvara
हाटकेश्वरजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहाटकेश्वर-ज (प्रातिपदिक; हाटकेश्वर + ज)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (हाटकेश्वरात् जातम्/सम्बद्धम्)
क्षेत्रम्the sacred place/region
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
संप्राप्तःarrived
संप्राप्तः:
Kriya (Predicate participle/कृदन्त-क्रिया)
TypeVerb
Rootप्राप् (धातु)
Formसम्-उपसर्गपूर्वक; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘दशरथः’ इत्यस्य विधेयम्
हर्षसंयुतःendowed with joy
हर्षसंयुतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहर्ष-संयुत (प्रातिपदिक; हर्ष + संयुत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (हर्षेण संयुतः)

Sūta

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and other ṛṣis (frame implied)

Scene: King Daśaratha, having been ceremonially sent off by ministers, approaches the boundary of Hāṭakeśvara-kṣetra; banners, attendants, and a visible temple skyline convey a royal yet devotional pilgrimage, with the king’s face showing joy and resolve.

S
Sūta
D
Daśaratha
M
Ministers
Ś
Śrī Hāṭakeśvara Kṣetra

FAQs

Approaching a sacred kṣetra with devotion and joy is presented as an auspicious beginning for dharmic undertakings like tapas.

Śrī Hāṭakeśvara Kṣetra is the explicitly named holy region.

Pilgrimage/arrival at the kṣetra is indicated; subsequent verses detail worship and bathing.