Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

राजोवाच । रोहिणीसंभवं त्वं हि शकटं भेदयिष्यसि । सांप्रतं मम दैवज्ञैर्वाक्यमेतदुदाहृतम्

rājovāca | rohiṇīsaṃbhavaṃ tvaṃ hi śakaṭaṃ bhedayiṣyasi | sāṃprataṃ mama daivajñairvākyametadudāhṛtam

พระราชาตรัสว่า “เจ้าจักทำลายรถศักฏะซึ่งกำเนิดจากโรหิณีเป็นแน่ คำพยากรณ์นี้เหล่าโหรของเราเพิ่งทูลกล่าวแก่เราเดี๋ยวนี้เอง”

राजाthe king
राजा:
Karta (Speaker)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
रोहिणीसंभवम्born of Rohiṇī
रोहिणीसंभवम्:
Karma-visheshana (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootरोहिणी + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रोहिण्याः सम्भवः)
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
हिindeed; for
हि:
Sambandha-bodhaka (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ-निपात (particle: indeed/for)
शकटम्cart
शकटम्:
Karma
TypeNoun
Rootशकट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन
भेदयिष्यसिyou will break; you will split
भेदयिष्यसि:
Kriya
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोग (causative: to cause to split)
सांप्रतम्now; at present
सांप्रतम्:
Kriya-visheshaṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of time)
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन
दैवज्ञैःby astrologers; by soothsayers
दैवज्ञैः:
Karana (Instrument/Agent in passive)
TypeNoun
Rootदैवज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd), बहुवचन
वाक्यम्statement; utterance
वाक्यम्:
Karta (Subject of passive)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
उदाहृतम्was uttered; was stated
उदाहृतम्:
Kriya (Passive predicate)
TypeVerb
Rootआ-हृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचन; उपसर्ग: उद्- + आ-; अर्थ: ‘उच्चारित/कथित’

Daśaratha

Type: kshetra

Scene: Daśaratha points to a vulnerable ‘cart of Rohiṇī’—a symbolic vehicle under threat—while astrologers’ words echo; the sky feels fated, yet the king stands defiant.

D
Daśaratha
R
Rohiṇī
D
Daivajña (astrologers)
Ś
Śakaṭa

FAQs

Foreknowledge (jyotiṣa) is meant to inspire protective action aligned with dharma, not fatalism.

No site is named in this verse; it supports the chapter’s broader tīrtha-māhātmya teaching context.

None explicitly; it references astrological counsel (daivajña-vākya).