Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 30

राज्ये पुत्रं समाधाय वैराग्यं परमं गतः । नियतो नियताहारो भिक्षान्नकृतभोजनः

rājye putraṃ samādhāya vairāgyaṃ paramaṃ gataḥ | niyato niyatāhāro bhikṣānnakṛtabhojanaḥ

“ครั้นสถาปนาพระโอรสขึ้นครองราชย์แล้ว เขาบรรลุไวรागยะอันสูงสุด เป็นผู้สำรวมและฉันอย่างพอประมาณ ดำรงชีพด้วยภิกษา ฉันเพียงสิ่งที่ได้มาจากการขอ”

राज्येin the kingdom
राज्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समाधायhaving installed/entrusted
समाधाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम्-आ-धा (धातु) + ल्यप् (कृदन्त; absolutive)
Formल्यपन्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकालिक-क्रिया; अर्थः ‘स्थापयित्वा/निक्षिप्य’
वैराग्यम्dispassion, renunciation
वैराग्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैराग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वैराग्यम्)
गतःwent/attained
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि-प्रयोगे विधेयः
नियतःdisciplined, restrained
नियतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनियत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
नियताहारःof regulated diet
नियताहारः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनियत-आहार (प्रातिपदिक; समास-घटकौ: नियत + आहार)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
भिक्षान्नकृतभोजनःone who ate food obtained by alms
भिक्षान्नकृतभोजनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभिक्षा-अन्न-कृत-भोजन (प्रातिपदिक; समास-घटकाः: भिक्षा + अन्न + कृत + भोजन)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; अर्थः ‘भिक्षान्नेन कृतं भोजनं यस्य/येन’ (भिक्षान्न-आश्रित-भोजन)

Śrī Bhagavān (Janārdana/Viṣṇu)

Tirtha: Kāśī (contextual continuation)

Type: kshetra

Scene: The king crowns his son, removes royal ornaments, dons simple cloth, carries a begging bowl, and lives with measured diet—an image of royal-to-renunciant transformation.

S
son (putra)
V
vairāgya
B
bhikṣā

FAQs

Dharma includes the courage to relinquish power and adopt disciplined living when seeking inner purification.

The verse supports the Kāśī-centered expiatory arc, emphasizing ascetic discipline as part of tīrtha-oriented purification.

Niyama (self-restraint), regulated diet, and living on bhikṣā (alms) as an ascetic observance.