Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

अथ चैकोऽर्धनिर्दग्ध आयुःशेषेण दर्दुरः । तस्माज्जलाद्विनिष्क्रांतो दृष्टो देवैश्च दूरतः

atha caiko'rdhanirdagdha āyuḥśeṣeṇa darduraḥ | tasmājjalādviniṣkrāṃto dṛṣṭo devaiśca dūrataḥ

แล้วกบตัวหนึ่ง ถูกไหม้ครึ่งกาย ยังมีชีวิตด้วยเศษอายุที่เหลืออยู่ ก็โผล่ออกจากน้ำนั้น และเหล่าเทวะได้เห็นมันจากที่ไกล

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
एकःone
एकः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; दर्दुरः इति विशेषणम्
अर्धhalf
अर्ध:
Sambandha (Compound member)
TypeAdjective
Rootअर्ध (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (half); उत्तरपद-विशेषणार्थ
निर्दग्धःburnt
निर्दग्धः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनिर् + दह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; दर्दुरः इति विशेषणम्
आयुःof life
आयुः:
Sambandha (Genitive in compound)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी; एकवचन; समासाङ्ग
शेषेणwith the remainder
शेषेण:
Karaṇa/Hetu (Means/Cause)
TypeNoun
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन; (आयुःशेषेण) हेतौ/साधने
दर्दुरःa frog
दर्दुरः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदर्दुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apādāna (Source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (5th/Ablative); एकवचन
जलात्from the water
जलात्:
Apādāna (Source)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी; एकवचन
विनिष्क्रान्तःcame out
विनिष्क्रान्तः:
Karta (Subject)
TypeVerb
Rootवि + निस् + क्रम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्तरि प्रयोगे (came out)
दृष्टःwas seen
दृष्टः:
Karman (Patient of seeing)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मणि भाव (was seen)
देवैःby the gods
देवैः:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); बहुवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
दूरतःfrom a distance
दूरतः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootदूरतस् (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (from afar)

Narrator (within Śuka’s recitation)

Tirtha: Unnamed jalāśaya/kuṇḍa in Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kund

Scene: A half-burnt frog, skin scorched, crawls out of the water; in the distance the gods watch, poised to question, the air shimmering with residual heat.

D
Devas
F
Frog (dardura)
J
Jalāśaya (implied)

FAQs

Even a small surviving witness can reveal truth; providence preserves a remnant to complete the unfolding of dharma and narrative justice.

The jalāśaya associated with Hāṭakeśvara-kṣetra in the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya (Adhyāya 90).

None; the verse prepares for inquiry and testimony about Agni’s location.