Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45

तमेकं दिवसं चात्र शृंगे तव हरः स्वयम् । अस्माभिः सहितस्तुष्टो निवासं प्रकरिष्यति

tamekaṃ divasaṃ cātra śṛṃge tava haraḥ svayam | asmābhiḥ sahitastuṣṭo nivāsaṃ prakariṣyati

และ ณ ที่นี่บนยอดของท่าน ตลอดหนึ่งวัน พระหระเอง—ทรงพอพระทัยและเสด็จพร้อมกับเรา—จักประทับพำนัก

तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एकम्one
एकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दिवसम्day
दिवसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
शृङ्गेon the peak
शृङ्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वयम्-शब्दः (indeclinable: emphatic)
अस्माभिःwith us / by us
अस्माभिः:
Sahakarana (Association/सहकारण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
सहितःaccompanied (together)
सहितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निवासम्dwelling, residence
निवासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रकरिष्यतिwill make / will establish
प्रकरिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + प्र
Formलृट्-लकार (Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Indra (Sahasrākṣa) (contextual; inferred from following verse)

Tirtha: Hāṭakeśvara-śṛṅga / Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: peak

Listener: naga-ātmaja (son of the mountain)

Scene: On the summit, Hara manifests and abides for a single day, pleased, with Indra and the devas gathered around—an epiphany scene of concentrated sanctity.

H
Hara (Śiva)
H
Hāṭakeśvara (context)

FAQs

A tīrtha becomes supremely sanctified when Śiva is said to ‘dwell’ there, even for a fixed sacred duration.

The peak (śṛṅga) associated with Hāṭakeśvara, within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative.

No detailed rite is specified; the verse highlights the auspicious occasion of Śiva’s manifested presence at the site.