Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

तेन यत्कमला शप्ता ब्राह्मणेन महात्मना । सा कथं गज वक्त्राऽथ पुनर्जाता शुभानना

tena yatkamalā śaptā brāhmaṇena mahātmanā | sā kathaṃ gaja vaktrā'tha punarjātā śubhānanā

เมื่อกมลาได้รับคำสาปจากพราหมณ์ผู้มีมหาตมันนั้น นางจึงเป็นผู้มีพักตร์ดุจช้างได้อย่างไร และภายหลังกลับบังเกิดใหม่ด้วยพักตร์อันเป็นมงคลได้อย่างไร

तेनby him/thereby
तेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/करण), एकवचनम्; सर्वनाम
यत्which (that)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम
कमलाKamalā
कमला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकमला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्
शप्ताcursed
शप्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootशप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
ब्राह्मणेनby a brāhmaṇa
ब्राह्मणेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/करण), एकवचनम्
महात्मनाby the great-souled
महात्मना:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/करण), एकवचनम्; विशेषणम् (ब्राह्मणस्य)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्; सर्वनाम
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रश्नार्थक-क्रियाविशेषणम्
गजelephant
गज:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रातिपदिक-रूपेण; समासाङ्ग (वक्त्राय विशेषणम्)
वक्त्रा(having) a face
वक्त्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्; (गज-वक्त्रा = गजवक्त्रा इति समासार्थः)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनन्तरार्थक-निपातः
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम्; पुनरावृत्त्यर्थक-क्रियाविशेषणम्
जाताborn
जाता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/भूतकर्तरि कृदन्तः (past participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
शुभाननाshe of auspicious face
शुभानना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुभ + आनन (प्रातिपदिक); (शुभम् आननम् यस्याः)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्; बहुव्रीहिः (शुभ-आनन)

Ṛṣis (sages)

Type: kshetra

Scene: A questioning scene: the listener asks how Kamalā, cursed by a great brāhmaṇa, became elephant-faced and later regained auspicious beauty—framed as a suspenseful inquiry in a sacred narrative setting.

K
Kamalā
B
Brāhmaṇa (unnamed)

FAQs

It points to the moral causality of śāpa (curse) and the possibility of restoration through divine arrangement and austerity.

Not specified in this verse; the tīrtha context appears in the subsequent narration.

None directly; it sets up the explanation that follows.