Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

ततः प्रासादमासाद्य सुपर्णाख्यसमुद्भवम् । यावत्प्राप्तः परित्यक्तस्ताव त्प्राणैरुपोषितः

tataḥ prāsādamāsādya suparṇākhyasamudbhavam | yāvatprāptaḥ parityaktastāva tprāṇairupoṣitaḥ

ครั้นแล้วเขาไปถึงปราสาท-มณฑปศักดิ์สิทธิ์ซึ่งบังเกิด ณ สถานที่ชื่อสุปัรณาขยะ; ครั้นถูกทอดทิ้ง เขาฝืนทนประหนึ่งถืออุโบสถ มีเพียงลมหายใจแห่งชีวิตค้ำจุน จนกระทั่งมาถึง

tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Temporal/देश-कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, क्रमवाचक (sequence adverb): ‘then’
prāsādama palace/mansion
prāsādam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprāsāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
āsādyahaving reached
āsādya:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootā + sad (धातु) + ya (ल्यप्)
Formल्यबन्त अव्यय (gerund): ‘having reached/approached’
suparṇa-ākhya-samudbhavamarisen from (a place) named Suparṇa
suparṇa-ākhya-samudbhavam:
Karman (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsuparṇa (प्रातिपदिक) + ākhya (प्रातिपदिक) + samudbhava (सम्+उद्+भू धातु + घञ्/प्रातिपदिक)
Formसमास: सुपर्णाख्यसमुद्भव (Tatpurusha; ‘originating from (a place) called Suparṇa’); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रासादम् इति विशेषण
yāvatuntil/as long as
yāvat:
Adhikarana (Temporal limit/कालावधि)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय)
Formअव्यय, परिमाण/अवधिवाचक (limit/extent marker): ‘as long as/until’
prāptaḥhaving reached/obtained
prāptaḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootpra + āp (धातु) + kta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘having obtained/reached’
parityaktaḥabandoned
parityaktaḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootpari + tyaj (धातु) + kta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tāvatso long
tāvat:
Adhikarana (Temporal extent/कालपरिमाण)
TypeIndeclinable
Roottāvat (अव्यय)
Formअव्यय, परिमाण/अवधिवाचक (correlative to yāvat): ‘so long/that long’
prāṇaiḥwith (his) vital breaths/life
prāṇaiḥ:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootprāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
upoṣitaḥkept fasting/sustained barely
upoṣitaḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootupa + vas (धातु) + kta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘kept fasting/kept alive with minimal sustenance’

Narrator (contextual Purāṇic narration within Tīrthamāhātmya; specific speaker not explicit in the verse)

Tirtha: Suparṇākhyā

Type: kshetra

Scene: At the edge of collapse, the pilgrim reaches a newly arisen temple at Suparṇākhyā; the prāsāda glows, and the man stands trembling, sustained only by breath, hands folded in añjali.

S
Suparṇākhyā
P
Prāsāda (temple)

FAQs

Approaching a sacred shrine, even in utter destitution, is depicted as spiritually potent—arrival at the tīrtha/temple becomes the turning point.

The Suparṇākhyā-associated prāsāda (temple/shrine) within this kṣetra.

Upavāsa is implied through “upoṣitaḥ” (enduring without food), highlighting austerity caused by circumstance rather than formal vow.