Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

भगवानुवाच । अत्रानय द्विजश्रेष्ठ तां कन्यां कमलेक्षणाम् । येन दृष्ट्वा स्वयं पश्चात्प्रकरोमि यथोदितम्

bhagavānuvāca | atrānaya dvijaśreṣṭha tāṃ kanyāṃ kamalekṣaṇām | yena dṛṣṭvā svayaṃ paścātprakaromi yathoditam

พระผู้เป็นเจ้าตรัสว่า: “โอ้ท่านผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชะ จงนำกุมารีผู้มีเนตรดุจดอกบัวนั้นมาที่นี่เถิด เมื่อเราได้เห็นนางด้วยตนเองแล้ว จักกระทำตามที่ได้กล่าวขอไว้”

bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
atrahere
atra:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक क्रियाविशेषण)
ānayabring
ānaya:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√nī (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
dvija-śreṣṭhaO best of the twice-born
dvija-śreṣṭha:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + śreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष/कर्मधारय-प्राय: 'द्विजेषु श्रेष्ठः'; पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
tāmher
tām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kanyāmthe maiden
kanyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kamala-īkṣaṇāmlotus-eyed
kamala-īkṣaṇām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkamala (प्रातिपदिक) + īkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: 'कमलवत् ईक्षणं यस्याः'; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कन्याम् इत्यस्य विशेषणम्
yenaso that, by which
yena:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/हेतु-अर्थे 'येन' = by which/so that
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा, absolutive/gerund) = having seen
svayampersonally
svayam:
Karta (Agent emphasis/कर्ता)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formअव्यय (स्वकर्तृवाचक)
paścātafterwards
paścāt:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootpaścāt (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक)
prakaromiI will do/perform
prakaromi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√kṛ (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
yathā-uditamas said, as instructed
yathā-uditam:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + udita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास: 'यथा उदितम्' = as stated; अव्ययवत् प्रयोगः

Bhagavān (Viṣṇu)

Listener: Dvija-śreṣṭha (best of brāhmaṇas)

Scene: The deity speaks calmly to a revered brāhmaṇa: ‘Bring the maiden here.’ The scene emphasizes divine composure, the brāhmaṇa’s reverence, and the anticipation of a forthcoming act.

B
Bhagavān
V
Viṣṇu
D
Dvijaśreṣṭha

FAQs

Divine action is portrayed as orderly and discerning—undertaken after direct knowledge (darśana) rather than haste.

The broader passage is within Tīrthamāhātmya, but this verse itself does not specify the tīrtha by name.

No bathing/charity/japa is prescribed; the verse narrates a procedural step before fulfilling a request.