Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

विश्वामित्रोऽपि तद्दृष्ट्वा तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । कुरुक्षेत्रं परित्यज्य तत्र वासमथाकरोत्

viśvāmitro'pi taddṛṣṭvā tīrthamāhātmyamuttamam | kurukṣetraṃ parityajya tatra vāsamathākarot

แม้พระวิศวามิตร ครั้นได้เห็นมหิมาอันยอดยิ่งของตถาคตทีรถะนั้น ก็ละกุรุเกษตร แล้วไปตั้งถิ่นพำนัก ณ ที่นั้น

विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः (particle); ‘also/even’
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; द्रष्टव्य-वस्तु-सूचक (object of seeing)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृष्ट (कृदन्त; √दृश् (धातु) + क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having seen)
तीर्थ-माहात्म्यम्the glory of the sacred ford
तीर्थ-माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘the greatness of the tīrtha’)
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; माहात्म्यम् इति विशेषणम्
कुरुक्षेत्रम्Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
परित्यज्यhaving left
परित्यज्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootपरि√त्यज् (धातु)
Formल्यबन्त-अव्यय (gerund/absolutive); ‘having abandoned’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
वासम्dwelling/residence
वासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)
अकरोत्made/did
अकरोत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

Sūta

Type: kshetra

Scene: Sage Viśvāmitra, staff and matted locks, turns away from the famed Kurukṣetra landscape and walks toward a radiant Śaiva tīrtha; he establishes a simple āśrama under trees near the water.

V
Viśvāmitra
K
Kurukṣetra
T
Tīrtha

FAQs

True discernment recognizes supreme sanctity; even famed pilgrimage centers may be surpassed by a divinely empowered tīrtha.

The Nāgarakhaṇḍa tīrtha of this chapter—praised as so great that Viśvāmitra relocates there from Kurukṣetra.

No explicit rite; it recommends residence/association with the tīrtha through the exemplar of Viśvāmitra.