Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 38

तस्य रेतः प्रचस्कन्द ततस्तद्वीक्षणाद्द्रुतम् । पतितं च धरापृष्ठे तुषारचयसंनिभम्

tasya retaḥ pracaskanda tatastadvīkṣaṇāddrutam | patitaṃ ca dharāpṛṣṭhe tuṣāracayasaṃnibham

ครั้นเห็นดังนั้น น้ำกามของเขาก็พลันพุ่งออกมา และตกลงบนผิวแผ่นดินโดยเร็ว ประหนึ่งกองน้ำค้างแข็ง

तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
रेतःsemen
रेतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
प्रचस्कन्दspurted forth / fell down
प्रचस्कन्द:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्कन्द् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—अवधारण/अनन्तरार्थक (then/from there)
तद्of that (his)
तद्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (समास/सन्धि-पूर्वपद-सम्बन्धः)
वीक्षणात्from (the) seeing
वीक्षणात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootवीक्षण (प्रातिपदिक; √ईक्ष्/ईक्ष् धातोः भाव-नाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (कृदन्त/प्रातिपदिक; √द्रु/द्रव्)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पतितम्fallen
पतितम्:
Karta (Predicate adjective of subject/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; रेतः इति पदस्य विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
धरापृष्ठेon the surface of the earth
धरापृष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरापृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (धरा + पृष्ठ); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
तुषारचयसंनिभम्resembling a heap of snow
तुषारचयसंनिभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुषार + चय + संनिभ (प्रातिपदिक-समूह)
Formतत्पुरुष-समासः (तुषारस्य चयः इव संनिभः); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पतितम्/रेतः इत्यस्य विशेषणम्

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not stated in snippet)

Type: kshetra

Scene: A stark, moonlit ground where a pale, frost-like heap has fallen; the atmosphere is tense, as if nature itself witnesses a secret cosmic lapse.

D
Dharā (earth)

FAQs

Desire unchecked leads to loss of self-mastery; dharma upholds brahmacarya/indriya-nigraha (discipline of senses) as a safeguard.

No specific tīrtha is named in this verse; it is part of a larger Tīrthamāhātmya narrative sequence.

None; it depicts a consequence arising during the ritual episode rather than an injunction.