Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

विष्णुरुवाच । न तावद्वत्सरो जातो न मासः पक्ष एव च । स्थितानामत्र युष्माकं तत्किमौत्सुक्यमागतम्

viṣṇuruvāca | na tāvadvatsaro jāto na māsaḥ pakṣa eva ca | sthitānāmatra yuṣmākaṃ tatkimautsukyamāgatam

พระวิษณุตรัสว่า: ‘พวกท่านพำนักอยู่ที่นี่ ยังไม่ครบปี ไม่ครบเดือน แม้กึ่งเดือนก็ยังไม่ผ่าน แล้วเหตุใดความเร่งร้อนจึงบังเกิดในใจพวกท่าน?’

विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
तावत्so long; as yet
तावत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (प्रातिपदिक)
Formपरिमाण/अवधि-बोधक अव्यय (adverb of extent: 'so much/so long')
वत्सरःa year
वत्सरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जातःhas occurred; has been born
जातः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः (born/occurred)
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
मासःa month
मासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पक्षःa fortnight
पक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवindeed; even
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
स्थितानाम्of (you) staying
स्थितानाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootस्था (धातु) + स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; 'स्थित' = staying
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
युष्माकम्of you (pl.)
युष्माकम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
किम्what?
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
औत्सुक्यम्eagerness; impatience
औत्सुक्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऔत्सुक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आगतम्has come; has arisen
आगतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु) + आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'has come/has arisen'

Viṣṇu (Puṇḍarīkākṣa/Mādhava)

Listener: (audience of the narration)

Scene: Vāsudeva addresses the assembled Kurus and Pāṇḍavas, calmly questioning their sudden eagerness to depart despite a short stay.

V
Viṣṇu
K
Kuru
P
Pāṇḍava

FAQs

Sacred time is meant for ripening; the Lord questions haste, implying that dwelling in a tīrtha should be savored with patience and purpose.

The tīrtha of Nāgarakhaṇḍa, Tīrthamāhātmya, Adhyāya 73 (site-name emerges in the broader passage).

No explicit ritual is given; the teaching concerns the proper attitude toward time spent in a sacred place.