Previous Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 73

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धृतराष्ट्रादिकृतप्रासादस्थापनोद्यमवर्णनंनाम त्रिसप्ततितमोऽध्यायः

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye dhṛtarāṣṭrādikṛtaprāsādasthāpanodyamavarṇanaṃnāma trisaptatitamo'dhyāyaḥ

ดังนี้ ในพระศรีสกันทมหาปุราณะ แห่งเอกาศีติสาหัสรีสังหิตา ในภาคที่หก นาครขันฑะ ภายใต้มาหาตมยะของหาฏเกศวรกษेत्र บทที่เจ็ดสิบสาม อันมีนามว่า “พรรณนาความเพียรในการสถาปนาปราสาท-เทวาลัยโดยธฤตราษฏระและผู้อื่น” จึงสิ้นสุดลง

इतिthus
इति:
Sambandha (Textual marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle): ‘thus/end marker’
श्रीस्कांदेin the Śrī Skanda (Purāṇa)
श्रीस्कांदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrī-skānda (प्रातिपदिके)
Formसमास: कर्मधारय (श्रीमान् स्कन्दः/स्कन्दसम्बन्धि); नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग (ग्रन्थनाम), सप्तमी (7th), एकवचन
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā + purāṇa (प्रातिपदिके)
Formसमास: कर्मधारय; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
एकाशीतिसाहस्र्याम्in the (collection) of eighty-one thousand (verses)
एकाशीतिसाहस्र्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootekāśīti + sāhasrī (प्रातिपदिके)
Formसमास: द्विगु (एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः); स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; qualifies संहितायाम्
संहितायाम्in the Saṃhitā/compilation
संहितायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃhitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
षष्ठेin the sixth
षष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootṣaṣṭha (प्रातिपदिक)
Formक्रमवाचक विशेषण: पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; qualifies खण्डे
नागरखण्डेin the Nāgara-khaṇḍa
नागरखण्डे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnāgara + khaṇḍa (प्रातिपदिके)
Formसमास: तत्पुरुष (नागर-नामकः खण्डः); पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येin the Māhātmya of the Hāṭakeśvara sacred field
हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roothāṭakeśvara + kṣetra + māhātmya (प्रातिपदिकानि)
Formबहुपद-तत्पुरुष: (हाटकेश्वरस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
धृतराष्ट्रादिकृतप्रासादस्थापनोद्यमवर्णनम्the description of the effort of installing palaces made by Dhṛtarāṣṭra and others
धृतराष्ट्रादिकृतप्रासादस्थापनोद्यमवर्णनम्:
Karta (Title predicate/कर्ता-निर्देश)
TypeNoun
Rootdhṛtarāṣṭra-ādi + kṛta + prāsāda + sthāpana + udyama + varṇana (प्रातिपदिकानि)
Formबहुपद-तत्पुरुष (धृतराष्ट्रादिभिः कृतः प्रासादस्थापन-उद्यमः तस्य वर्णनम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
नामnamed
नाम:
Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formअव्यय (title-marker particle): ‘named/called’
त्रिसप्ततितमःseventy-third
त्रिसप्ततितमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottri-saptati + tama (प्रातिपदिके)
Formसमास: द्विगु (त्रिसप्ततिः = 73) + तम (ordinal); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; qualifies अध्यायः
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Colophon / Redactional closing formula

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages at Naimiṣāraṇya (implied by standard Purāṇic frame; not explicit here)

Scene: A manuscript colophon moment: scribal or reciter’s closure naming Skanda Mahāpurāṇa, Nāgara-khaṇḍa, Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya, and the chapter title about Dhṛtarāṣṭra’s temple-establishment effort.

S
Skanda Purāṇa
H
Hāṭakeśvara
D
Dhṛtarāṣṭra

FAQs

It functions as a textual closure, preserving the sacred narrative’s structure and emphasizing the māhātmya focus—temple establishment as a meritorious act.

Hāṭakeśvara-kṣetra is explicitly named in the colophon.

None; it is a chapter-ending identification of text, location-theme, and title.