Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

रहस्ये भगवान्सार्धं पार्वत्या समवस्थितः । अस्माकमपि नो गम्यं तस्मात्तावन्न गम्यताम्

rahasye bhagavānsārdhaṃ pārvatyā samavasthitaḥ | asmākamapi no gamyaṃ tasmāttāvanna gamyatām

พระผู้เป็นเจ้าประทับอยู่โดยลับร่วมกับพระนางปารวตี แม้พวกเราก็มิอาจเข้าไปได้ เพราะฉะนั้นบัดนี้อย่าเพิ่งก้าวล่วงต่อไป

रहस्येin the secret (place/thing)
रहस्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative of place)
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
सार्धम्together (with)
सार्धम्:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपसर्गसदृश (comitative adverb)
पार्वत्याwith Pārvatī
पार्वत्या:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सहार्थे (instrumental of accompaniment)
समवस्थितःwas stationed / stood
समवस्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + अव + स्था (धाातु) → समवस्थित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे विशेषणवत्
अस्माकम्of us
अस्माकम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सम्बन्ध (genitive)
अपिalso / even
अपि:
Avyaya (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
नःof us / to us
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; एन्क्लिटिक रूप
गम्यम्knowable / accessible
गम्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गम्य (कृदन्त, यत्/तव्यत्-अर्थे)
Formकृदन्त-विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘गन्तुं शक्यम्/ज्ञातुं शक्यम्’ (accessible/knowable)
तस्मात्therefore / from that
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ/अपादान (ablative: therefore/from that)
तावत्for the time being
तावत्:
Avyaya (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/परिमाण-शब्द)
Formअव्यय; परिमाण/अवधि (for so long/so much)
not
:
Avyaya (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
गम्यताम्let (it) not be approached
गम्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (imperative/आज्ञार्थ), कर्मणि प्रयोग (passive); प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘गम्यताम्’ = let it be gone/approached

Nandin (addressing the Devas)

Type: kshetra

Scene: A liminal threshold before a hidden inner chamber: devas halted respectfully, sensing Śiva and Pārvatī within a secret, radiant space; the mood is hushed and reverential.

B
Bhagavān Śiva
P
Pārvatī
N
Nandin
D
Devas

FAQs

True devotion includes maryādā (proper limits): honoring the sanctity of the divine inner chamber.

Kailāsa’s inner, secret precinct associated with Śiva and Pārvatī.

No ritual is prescribed; the implied practice is disciplined conduct (vinaya) in sacred spaces.