Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

प्रक्षिपध्वं द्रुतं गत्वा तस्यां रक्तमिदं महत् । पापस्यास्य सपत्नस्य ममादेशादसंशयम्

prakṣipadhvaṃ drutaṃ gatvā tasyāṃ raktamidaṃ mahat | pāpasyāsya sapatnasya mamādeśādasaṃśayam

จงรีบไปและเทเลือดจำนวนมากของศัตรูผู้ชั่วช้านี้ลงในหลุมนั้น ตามคำสั่งของข้าพเจ้าโดยไม่ต้องสงสัย

प्रक्षिपध्वम्throw (you all)
प्रक्षिपध्वम्:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative); मध्यमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; उपसर्ग: प्र-
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-द्वितीया; अर्थे ‘quickly’
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/absolutive)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having gone’
तस्याम्in that (pit)
तस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
रक्तम्blood
रक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (कर्म), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणरूपेण ‘this’ (qualifying रक्तम्)
महत्great, large
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण ‘great/large’ (qualifying रक्तम्)
पापस्यof the sinful
पापस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; विशेषण ‘sinful’ (qualifying सपत्नस्य)
अस्यof this (man)
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
सपत्नस्यof the rival/enemy
सपत्नस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसपत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
आदेशात्from/according to (my) command
आदेशात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootआदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति (हेतु/अपादान), एकवचन; अर्थे ‘by/according to (my) command’
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअसंशय (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-द्वितीया; अर्थे ‘without doubt’

Rāma (Paraśurāma)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (garta)

Type: kund

Scene: The rishi commands a group to hurry and pour the collected blood into the water-filled pit within Hāṭakeśvara-kṣetra; the scene focuses on urgency, procession, and the pit as ritual endpoint.

H
Hāṭakeśvara-kṣetra (implied)
G
gartā (pit, implied)
P
pitṛ-tarpaṇa context (implied)

FAQs

In Purāṇic storytelling, actions are bound to ritual purpose; command and duty are framed as instruments within a tīrtha’s sacral economy.

The command relates to the pit located in Hāṭakeśvara-kṣetra described in the preceding verse.

A specific procedural instruction: carry and deposit the collected substance into the designated pit used for pitṛ-related rites.