Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

ततः सा सुषुवे धेनुरन्नमुच्चावचं शुभम् । पक्वान्नं च विशेषेण चित्ताह्लादकरं परम्

tataḥ sā suṣuve dhenurannamuccāvacaṃ śubham | pakvānnaṃ ca viśeṣeṇa cittāhlādakaraṃ param

แล้วแม่โคนั้นก็บังเกิดอาหารอันเป็นมงคลมากมายหลากชนิดอย่างอุดม; โดยเฉพาะอาหารปรุงสุก ซึ่งชวนให้จิตใจรื่นรมย์ยิ่งนัก

ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
सुषुवेproduced; gave forth
सुषुवे:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootसू (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद) = perfect; प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘सुषुवे’ = she brought forth/produced
धेनुःthe cow
धेनुः:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootdhenu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘धेनुः’ (apposition to सा)
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootanna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन
उच्चावचम्various; of many kinds
उच्चावचम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuccā (प्रातिपदिक) + avaca (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (इतरेतर): ‘उच्च + अवच’ = high and low, various; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् ‘अन्नम्’
शुभम्auspicious; excellent
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् ‘अन्नम्’
पक्वान्नम्cooked food
पक्वान्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpakva (प्रातिपदिक) + anna (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: ‘पक्वम् अन्नम्’; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Kriya-visheshana (Manner/रीति)
TypeIndeclinable
Rootviśeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, एकवचन; अव्ययवत् क्रियाविशेषण = especially
चित्ताह्लादकरम्delighting the mind
चित्ताह्लादकरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootcitta (प्रातिपदिक) + āhlāda (प्रातिपदिक) + kara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/सम्बन्ध) बहुपद: ‘चित्तस्य आह्लादकरः’; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् ‘पक्वान्नम्/अन्नम्’
परम्supreme; excellent
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् ‘पक्वान्नम्/अन्नम्’

Narrator

Type: kshetra

Scene: The cow miraculously produces heaps of varied foods, with special emphasis on steaming cooked dishes that radiate auspiciousness and delight; the group looks on in astonishment.

D
dhenu (wish-fulfilling cow)
A
anna (food)

FAQs

Divine grace supports dharma—when hospitality is upheld, abundance arises to sustain righteous conduct.

The verse is within a Tīrthamāhātmya chapter, but the named tīrtha is not contained in this excerpt.

No explicit ritual is stated; the focus is on annadāna/hospitality as a lived religious duty.