Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

तेनैव भूभुजा तत्र लिंगं संस्थापितं शुभम् । आनर्तेश्वरसंज्ञं च सर्व सिद्धिप्रदं नृणाम्

tenaiva bhūbhujā tatra liṃgaṃ saṃsthāpitaṃ śubham | ānarteśvarasaṃjñaṃ ca sarva siddhipradaṃ nṛṇām

โดยกษัตริย์องค์นั้นเอง ได้สถาปนาลึงค์อันเป็นมงคลไว้ ณ ที่นั้น มีนามว่า “อานรเตศวร” ผู้ประทานสิทธิทั้งปวงแก่ชนทั้งหลาย

tenaby him/with that
tena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण/particle: ‘indeed/only’)
bhūbhujāby the king
bhūbhujā:
Kartr̥ (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhū-bhuj (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष-समास (भूः + भुज् = भूमिं भुङ्क्ते इति ‘king’)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक/locative adverb)
liṅgamliṅga (Śiva emblem)
liṅgam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र कर्म (object)
saṃsthāpitamestablished
saṃsthāpitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootsam-√sthā (स्था धातु) + ṇic (causative) → saṃsthāpaya + kta (क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; कर्मणि प्रयोगे ‘established’
śubhamauspicious
śubham:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (liṅgam)
ānarta-īśvara-saṃjñamnamed ‘Ānarteśvara’
ānarta-īśvara-saṃjñam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootānarta (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक) + saṃjñā (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (आनर्तस्य ईश्वरः; तस्य संज्ञा यस्य = ‘named Ānarteśvara’)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/conjunction)
sarvaall
sarva:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (siddhipradam)
siddhi-pradamgranting success
siddhi-pradam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsiddhi (प्रातिपदिक) + prada (√dā धातु + प्र; ‘giver’ प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (सिद्धिं प्रददाति इति)
nṛṇāmof men/people
nṛṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

Sūta

Tirtha: Ānarteśvara

Type: temple

Listener: Ṛṣis

Scene: A king performs liṅga-pratiṣṭhā beside a sacred pond: priests chant, kalasha waters are poured, the liṅga is adorned with bilva and garlands; the name ‘Ānarteśvara’ is proclaimed as devotees gather.

Ā
Ānarteśvara
Ś
Śiva (implied by liṅga)
K
King Ānarta/Suhaya

FAQs

Founding and honoring Śiva’s liṅga in a sacred place is portrayed as a powerful dharmic act that yields broad spiritual attainments.

The Ānarteśvara liṅga shrine established at the same locality as the deva-made pond described in Adhyāya 65.

Liṅga-pratiṣṭhā (establishing a liṅga) is referenced as the foundational sacred act.