Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 55

ततो दक्षस्तथेत्युक्त्वा जगाम निजमन्दिरम् । देवोऽपि शंकरो भूयः प्रोवाच शशलांछनम्

tato dakṣastathetyuktvā jagāma nijamandiram | devo'pi śaṃkaro bhūyaḥ provāca śaśalāṃchanam

ครั้นแล้วทักษะกล่าวว่า “ตถาสตุ” แล้วไปยังมณเฑียรของตน ส่วนพระศังกรก็ได้ตรัสกับพระจันทร์ผู้มีรอยกระต่ายอีกครั้งหนึ่ง

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाso, thus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
जगामwent
जगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
निजमन्दिरम्his own abode
निजमन्दिरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिज-मन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: निज (own) + मन्दिर (house)
देवःthe god (Śiva)
देवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
शंकरःŚaṅkara
शंकरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; देवः इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन
भूयःagain, further
भूयः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
प्रोवाचsaid, spoke
प्रोवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शशलांछनम्the moon (hare-marked one)
शशलांछनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशश-लाञ्छन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः: शश (hare) + लाञ्छन (mark)

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa style narration within Māhātmya)

Scene: Dakṣa departs satisfied; Śiva turns to the hare-marked Moon (śaśalāñchana) to give further instruction—quiet aftermath, moonlight motif.

D
Dakṣa
Ś
Śiva (Śaṅkara)
C
Candra/Soma (Śaśalāñchana)

FAQs

It marks a turning point: after conflict and resolution, divine instruction continues for the welfare of the world.

The broader passage supports the Somēśvara-related tīrthas and liṅgas described later in the chapter.

None in this verse; it transitions to the request-and-boon section that establishes worshipful presence on Mondays.