Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 52

विषकन्योवाच । नाहं त्वत्तो वरं देवि प्रार्थयामि कथञ्चन । तथान्यासामपींद्राणि देवतानामसंशयम्

viṣakanyovāca | nāhaṃ tvatto varaṃ devi prārthayāmi kathañcana | tathānyāsāmapīṃdrāṇi devatānāmasaṃśayam

นางกัญญาพิษกล่าวว่า: “ข้าแต่เทวี ข้าพเจ้าไม่ขอพรใดๆ จากพระองค์เลย และโดยแน่นอนก็ไม่ขอจากเทพองค์อื่น แม้แต่พระอินทร์”

विषकन्याthe poison-maiden
विषकन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष (प्रातिपदिक) + कन्या (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (विषस्य कन्या); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — speaker
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — ‘said’
not
:
Negation
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा, एकवचन — ‘I’
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पञ्चमी, एकवचन — ablative ‘from you’
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘boon’ object of ‘प्रार्थयामि’
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — vocative ‘O goddess’
प्रार्थयामिI request
प्रार्थयामि:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootप्र-√अर्थ्/अर्थय् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — ‘I request/beg’
कथञ्चनat all
कथञ्चन:
Kriya-visheshana (Adverb)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चन (अव्यय)
Formअव्यय; नूनार्थे/कदाचित्-अर्थे ‘in any way/at all’ (emphatic)
तथाthus/so
तथा:
Discourse connector
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक ‘thus/so’
अन्यासाम्of others
अन्यासाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन — ‘of other (women)’
अपिalso
अपि:
Particle (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ ‘also/even’
इन्द्राणिIndrāṇīs
इन्द्राणि:
Karma or Karta (context-dependent)
TypeNoun
Rootइन्द्राणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन — ‘Indrāṇīs’ (wives of Indras) / ‘queens of Indra’ (contextual)
देवतानाम्of the gods
देवतानाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन — ‘of the deities’
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
Kriya-visheshana (Adverb)
TypeIndeclinable
Rootअसंशयम् (अव्यय/नपुंसक-रूप)
Formअव्यय; निश्चयार्थक ‘without doubt’

Viṣakanyakā

Listener: Śakrāṇī

Scene: The poison-maiden, palms joined, calmly declines boons from Śakrāṇī and even from Indra—her face resolute, detached, and sincere.

V
Viṣakanyakā
D
Devī
I
Indra

FAQs

True devotion may seek not rewards but alignment with the highest divine will—renunciation of boons signals spiritual maturity.

The tīrtha-māhātmya setting is Adhyāya 62 of the Nāgara Khaṇḍa; the site is not specified within this single verse.

No ritual is prescribed; the verse emphasizes intent—refusing boons and turning away from lesser aims.